Marcin Wynimko

adwokat

Jestem prawnikiem, który lubi biznes i podziwia przedsiębiorczość. Zajmuję się prawem gospodarczym oraz podatkowym. Wierzę, że skuteczne i efektywne doradzanie przedsiębiorcom wymaga nie tylko szerokiej wiedzy prawniczej i pracowitości, ale również zrozumienia działalności i otoczenia w jakim funkcjonują przedsiębiorcy.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Konfiskata rozszerzona

Marcin Wynimko21 czerwca 2020Komentarze (0)

Konfiskata rozszerzona jest jedną z form przepadku mienia. Wprowadzono ją do Kodeksu karnego ustawą z dnia 23.03.2017 r. (o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw Dz.U. poz. 768). Polega ona na przepadku przedsiębiorstwa (lub jego równowartości) należącego do sprawcy, a w pewnych przypadkach – nawet niebędącego jego własnością.

Konfiskata rozszerzona – co to?

Zgodnie z art. 44a § 1 k.k. sąd może orzec przepadek przedsiębiorstwa stanowiącego własność sprawcy albo jego równowartości w razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia sprawca osiągnął, chociażby pośrednio, korzyść majątkową znacznej wartości (powyżej 200.000 zł), jeżeli przedsiębiorstwo służyło do popełnienia tego przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści. Orzeczenie przepadku jest zatem możliwe w dwóch wypadkach:

  • jeżeli przedsiębiorstwo służyło do popełnienia przestępstwa lub
  • jeżeli służyło do ukrycia korzyści pochodzących z przestępstwa.

Przedsiębiorstwo użyte do popełnienia przestępstwa

Przedsiębiorstwo, które służyło do popełnienia przestępstwa, to takie, które zostało użyte do jego popełnienia. Natomiast przedsiębiorstwo, które służyło do ukrycia korzyści pochodzącej z przestępstwa to takie, które zostało wykorzystane do zatajenia korzyści majątkowych pochodzących.  chociażby pośrednio, z przestępstwa. Podkreślić jednak wypada, że powyższy przepis przewiduje możliwość orzeczenia przepadku („sąd może”), a nie taką konieczność w każdym przypadku wyroku skazującego spełniającego wymogi art. 44a k.k.

Kontrowersje

Największe kontrowersje wzbudza § 2 art. 44a k.k., który rozszerza możliwość orzeczenia przepadku na przedsiębiorstwo niestanowiące własności sprawcy. Warunkiem orzeczenia przepadku jest udowodnienie właścicielowi zamiaru bezpośredniego lub ewentualnego, aby przedsiębiorstwem, którego jest właścicielem, posłużono się do popełnienia przestępstwa lub ukrycia pochodzącej z niego korzyści. Zgodnie z założeniem ustawodawcy, zachowanie takiego właściciela będzie przedmiotem testu zamiaru, a zatem świadomości i woli, warunkującego stosowanie przepadku przedsiębiorstwa nienależącego do sprawcy. Ciężar wykazania naganności zachowania takiej osoby będzie spoczywać na oskarżycielu oraz sądzie, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 2 § 2 k.p.k.

W przypadku współwłasności przepadek orzeka się z uwzględnieniem woli i świadomości każdego ze współwłaścicieli i w ich granicach (§ 3). Gdy mamy do czynienia ze współwłasnością łączną, przepadek całości lub części przedsiębiorstwa nie będzie możliwy, gdy naganność zachowania będzie można przypisać tylko jednemu z współwłaścicieli. W razie współwłasności ułamkowej dwóch lub więcej osób, gdy choćby jednemu ze współwłaścicieli nie wykazano świadomości i woli posłużenia się przedsiębiorstwem do popełnienia przestępstwa lub ukrycia pochodzącej z niego korzyści, również nie będzie możliwe stosowanie omawianej instytucji.

Ograniczenia

Ustawodawca dodatkowo wprowadza ograniczenia możliwości orzeczenia przepadku przedsiębiorstwa (lub jego równowartości). Po pierwsze przepadku nie orzeka się, jeżeli byłoby to niewspółmierne do wagi popełnionego przestępstwa. Inna sytuacja to niewspółmierność do stopnia zawinienia oskarżonego lub motywacji i sposobu zachowania się właściciela przedsiębiorstwa. Kwestie te sąd powinien brać pod uwagę w każdej tego typu sprawie. W tym zakresie sąd ma możliwość dokonania oceny i miarkowania stopnia winy oskarżonego.

Co więcej, przepadek nie będzie mógł być orzeczony, jeżeli rozmiar szkody wyrządzonej przestępstwem lub ukrytej korzyści nie jest znaczny. Należy go odnosić do rozmiarów samego przedsiębiorstwa. Innymi słowy, przepadek nie będzie miał zastosowania do sytuacji, w których nielegalne działanie stanowi tylko marginalną część działalności danej jednostki gospodarczej. Pomocna w tym zakresie może być regulacja zawarta w art. 115 § 24 k.k., zgodnie z którą przy ocenie rozmiaru działalności przedsiębiorstwa sąd bierze pod uwagę wartość przedsiębiorstwa. Do podjęcia decyzji o nieorzekaniu przepadku nie ma znaczenia wysokość osiągniętej korzyści, ale wysokość wyrządzonej szkody.

Wreszcie, sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku, o którym mowa w § 2, także w innych, szczególnie uzasadnionych przypadkach. Będzie to taka sytuacja, kiedy byłby on niewspółmiernie dolegliwy dla właściciela przedsiębiorstwa. Możliwość odstąpienia od orzeczenia przepadku na tej podstawie jest ograniczona do przepadku orzekanego wobec właściciela niebędącego sprawcą przestępstwa. O tym, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, decyduje sąd w zależności od konkretnego stanu faktycznego. Chodzi o sytuację, kiedy orzeczenie przepadku zostałoby uznane przez sąd za niewspółmiernie dolegliwe dla właściciela. Wydaje się, że niewspółmierność, o której mowa, należy oceniać w odniesieniu do postawy właściciela przedsiębiorstwa, jego zamiaru i okoliczności zachowania. Mogą to być także oceny stopnia społecznej szkodliwości samego czynu.

Po co to wszystko?

            Powyższe regulacje mają na celu przede wszystkim walkę ze zorganizowaną przestępczością i poważnymi przestępstwami. Jednakże mogą też niepokoić uczciwych przedsiębiorców, od których prawo wymaga więcej czujności i ostrożności w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Przepisy zmuszają podmioty gospodarcze do przykładania większej uwagi do procedur, które mają zapewnić zgodne z prawem funkcjonowanie organizacji oraz zezwolić na szybkie i skuteczne usuwanie dostrzeżonych nieprawidłowości. Właściciele firm, którzy przewidują możliwość, że ich firma mogła być narzędziem popełnienia przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści, muszą się liczyć z ewentualną konfiskatą ich przedsiębiorstwa.

Konfiskata rozszerzona to instytucja, która ma stanowić bat na przestępców skarbowych. Mówiąc szczerze, jedyne doświadczenia jakie z nią mam są z zupełnie innych spraw.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 509 337 400e-mail: marcin@wynimko.pl

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Marcin Wynimko Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Marcin Wynimko z siedzibą w Białymstoku.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem marcin@wynimko.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: