Marcin Wynimko

adwokat

Jestem prawnikiem, który lubi biznes i podziwia przedsiębiorczość. Zajmuję się prawem gospodarczym oraz podatkowym. Wierzę, że skuteczne i efektywne doradzanie przedsiębiorcom wymaga nie tylko szerokiej wiedzy prawniczej i pracowitości, ale również zrozumienia działalności i otoczenia w jakim funkcjonują przedsiębiorcy.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Osiem najważniejszych rzeczy, jakie każdy podatnik powinien wiedzieć przed kontrolą fiskusa

Marcin Wynimko26 września 2019Komentarze (1)

Na jednym z forów internetowych znalazłem wpis przerażonego podatnika: Czeka mnie kontrola fiskusa. Dostałem zawiadomienie ze skarbówki. Co mam zrobić? Pomóżcie!

Jak się przygotować do kontroli podatkowej? Co musisz wiedzieć, zanim kontrolerowi otworzyć drzwi swojego biura?

Przygotowałem dla Ciebie krótki przewodnik, z którego dowiesz się najważniejszych rzeczy o etapie poprzedzającym kontrolę podatkową w Twojej firmie i etapach następujących po wszczęciu kontroli przez fiskusa.

Kontrola fiskusa - dokumenty i kalkulator

Najważniejsze: zwykle masz czas na przygotowanie się do kontroli fiskusa

Musisz wiedzieć, że zazwyczaj o kontroli podatkowej każdy przedsiębiorca zostaje poinformowany z odpowiednim wyprzedzeniem. To dla Ciebie jest bardzo dobra wiadomość dlatego, że masz czas, żeby się do niej odpowiednio przygotować. Jeśli nie wiesz jak, powinieneś zasięgnąć pomocy doświadczonego pełnomocnika (mogę to być ja albo inna wiarygodna osoba).

Zgodnie z art. 281 ustawy Ordynacja Podatkowa:

Organy podatkowe pierwszej instancji (…) przeprowadzają kontrolę podatkową u podatników, płatników, inkasentów oraz następców prawnych, zwanych dalej „kontrolowanymi”.

A zatem to organ podatkowy pierwszej instancji, a więc z Twojej (albo pobliskiej) miejscowości będzie tym, który zapuka do Twoich drzwi. Tym organem może być urząd skarbowy albo urząd kontroli skarbowej. Ich celem jest:

… sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego.

Ważne jest to, że niemal wszystkie działania inspektorów podatkowych podlegają określonym procedurom. Wynika z tego, że  będziesz dokładnie wiedział co Cię czeka podczas czynności kontrolnych.

Bywa, że kontrola fiskusa jest uciążliwa i ciągnie się miesiącami. Znasz na pewno też przypadki, kiedy kontrola doprowadziła do likwidacji firmy i często było to spowodowane pomyłką urzędnika kontroli, co okazywało się – niestety – po wielu latach w wyniku postępowania sądowego. Aby zapobiec takim właśnie sytuacjom dobrze jest znać swoje prawa i obowiązki, jako podmiotu, którego fiskus kontroluje.

Oto kilka najważniejszych rzeczy:

1. Kontrola fiskusa – czas trwania

Niezwykle ważne jest to, że organ kontrolujący nie może zakończyć kontroli później, niż w terminie wskazanym w upoważnieniu właściwego organu do jej przeprowadzenia.

Czas ten, zgodnie z prawem, nie może przekraczać w przypadku:

  • mikroprzedsiębiorców – 12 dni roboczych,
  • małych firm – 18 dni roboczych,
  • średnich firm – 24 dni roboczych,
  • pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych.

(i dotyczy to nie tylko kontroli podatkowej)

Jednak o czasie trwania kontroli fiskusa mówi również Ordynacja Podatkowa. Wedle jej zapisów (art. 284b):

Kontrola powinna zostać zakończona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie wskazanym w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej.

Oczywiście, jeśli zakończenie kontroli nie jest możliwe w tym terminie, wówczas istnieje możliwość przedłużenia postępowania. Kontrolerzy są wtedy zobowiązani zawiadomić Cię podając przyczyny przedłużenia i wskazując nowy termin. Niestety obecnie w przepisach Ordynacji nie ma ograniczenia ani co do terminu, na jaki przedłuża się postępowanie, ani co do liczby takich przesunięć.

Nie jest to dobra informacja. Może to być, i bywa, dolegliwe. Często nawet możesz mieć poczucie zgubienia i rezygnacji, na co liczą zresztą kontrolujący pracownicy fiskusa. Tym bardziej warto w takich sytuacjach skorzystać z pomocy i wsparcia pełnomocnika (adwokata), który ma doświadczenie w tego rodzaju sprawach oraz potrafi obiektywnie ocenić sytuację.

2. Kontrola zazwyczaj jest zapowiedziana, ale są wyjątki

Kontrolę podatkową wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia.

Czy kontrola może zostać wszczęta wcześniej niż przed wspomnianym wyżej terminem siedmiu dni? Tak. Ale pod warunkiem, że fiskus uzyska na to Twoją zgodę. A co jeśli organ podatkowy się spóźni? Otóż brak wszczęcia kontroli przed upływem 30 dnia sprawia, że trzeba wyznaczyć jej nowy termin.

Poczytaj też: Biała lista podatników VAT

Ordynacja dopuszcza jednak przypadki, gdy urząd nie musi zawiadamiać o kontroli. Dzieje się tak między innymi, gdy podatnik jest podejrzany o przestępstwo, gdy sprawa dotyczy opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych albo niezgłoszonej działalności gospodarczej. W tych sytuacjach po prostu chodzi o element pewnego zaskoczenia podatnika: jeśli kogoś się podejrzewa o niecne występki, to lepiej go zaskoczyć niż dać mu czas do „posprzątania”.

Pełen katalog warunków wyłączających obowiązek powiadomienia o kontroli fiskusa znajdziesz w artykule 282 c Ordynacji podatkowej. Jestem jednak przekonany, że Ciebie ten przypadek nie dotyczy 🙂

3. Błędy w dokumentach można poprawić tylko przed kontrolą fiskusa

Co możesz zrobić, kiedy się dowiesz o tym, że organ podatkowy przyjdzie do Ciebie na kontrolę? Ten czas warto wykorzystać na poprawienie błędów wykrytych w rozliczeniach, czyli skorygować posiadane dokumenty księgowe (faktury), poprawić błędne zapisy w książce przychodów i rozchodów. A także warto skorygować deklaracje VAT oraz zeznanie roczne PIT. Oczywiście jeśli po Twojej analizie okaże się, że masz zaległość podatkową to koniecznie zapłać tę zaległość i nie zapomnij o odsetkach.

Zrób to wszystko przed kontrolą, gdyż w jej trakcie takiej możliwości miał już nie będziesz.

4. Kontrola fiskusa bez obecności podatnika

W życiu bywają wypadki losowe i może się zdarzyć, że nie będziesz mógł uczestniczyć w kontroli swojego przedsiębiorstwa. W takim wypadku powinieneś wyznaczyć osobę, która będzie Cię reprezentować. Kto może być takim pełnomocnikiem? To może być Twoja księgowa, ale także doradca podatkowy czy adwokat.

Pełnomocnik (Twój reprezentant podczas kontroli podatkowej) ma między innymi prawo do:

  • odbioru zawiadomienia o planowanej kontroli podatkowej,
  • wyrażenia zgody na wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia,
  • złożenia wyjaśnień i zastrzeżeń do protokołu kontroli oraz wszystkich czynności kontrolnych.

5. Wymagane podczas kontroli fiskusa dokumenty

Musisz wiedzieć, że kontroler podczas swoich czynności kontrolnych może czuć się dość swobodnie. Ordynacja gwarantuje mu bowiem wejście bez przepustki i bez osobistej kontroli do każdego miejsca Twojego przedsiębiorstwa. Jedynym ograniczeniem jego poruszania się i zaglądania w każdy kąt są obowiązujące na miejscu przepisy BHP:

Art. 287 § 5. Kontrolujący są uprawnieni do wstępu na teren jednostki kontrolowanej oraz poruszania się po tym terenie na podstawie legitymacji służbowej bez potrzeby uzyskiwania przepustki oraz nie podlegają rewizji osobistej przewidzianejwregulaminie wewnętrznym tej jednostki; podlegają natomiast przepisomo bezpieczeństwie i higienie pracy obowiązującym w kontrolowanej jednostce.

Kontrolujący pracownik fiskusa może również zażądać od kontrolowanego udostępniania wszelkich akt, ksiąg i wszelkiego rodzaju dokumentów związanych z przedmiotem kontroli oraz ma prawo do sporządzania z nich odpisów, kopii, wyciągów, notatek, wydruków i udokumentowanego pobierania danych w formie elektronicznej. Słowem – może wszystko.

Powinieneś zatem być na to przygotowany i przygotować wszystkie potrzebne dokumenty. I tak przecież fiskus ich zażąda.

Uwaga – kontroli mogą podlegać również… archiwalne deklaracje PIT i VAT. Powinieneś je bowiem przechowywać przez 5 lat od końca roku, w którym minął termin płatności danego podatku. I ważne – jeśli posiadasz kasę fiskalną, to także i ona podlega kontroli fiskusa. Urzędnik sprawdzi, czy nie zostały naruszone plomby i inne rzeczy.

Jeśli Twoje dokumenty są sporządzone w języku obcym, to możesz być poproszony o ich przetłumaczenie u tłumacza przysięgłego. Hm… nie jest to dobra wiadomość. W szczególności, kiedy tych dokumentów jest sporo, kwota wynagrodzenia tłumacza może być dość duża.

Niestety bywa, że „drużyna fiskusa” żąda także często dokumentów nie tylko bezpośrednio od przedsiębiorcy, ale nawet od jego kontrahentów, o ile prowadzą u nich czynności sprawdzające w związku z kontrolą u podatnika.

6. Kontrola fiskusa – szerokie uprawnienia

„Drużyna fiskusa” ma dodatkowe, dość szerokie uprawnienia. Podobne zresztą do tych, jakie przysługują… policji.

Jeżeli więc przedsiębiorca uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie czynności kontrolnych…

(Art. 286a. § 1.)… Kontrolujący może w razie uzasadnionej potrzeby wezwać, w pilnych przypadkach także ustnie, pomocy organu Policji, Straży Granicznej lub straży miejskiej (gminnej), jeżeli trafi na opór uniemożliwiający lub utrudniający przeprowadzenie czynności kontrolnych, albo zwrócić się o ich asystę, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że na taki opór natrafi.

Co ważne, organy wzywane na pomoc nie mogą jej odmówić. Zatem kontrolujący w pewnym sensie nadzoruje – kieruje takim organem podczas czynności kontrolnych.

W wyjątkowych przypadkach urzędnik skarbowy może stosować przymus bezpośredni i używać broni palnej oraz dokonywać zatrzymań i przeszukań.

7. Kara po zakończeniu kontroli fiskusa

Jeżeli po przeprowadzonej kontroli się okaże, że ukrywasz dochody, fiskus może nałożyć karę.

Przedsiębiorca, który nie zgłosił fiskusowi wszystkich swoich dochodów, może zostać ukarany tzw. podatkiem od nieujawnionych źródeł przychodów w wysokości nawet 75 proc. tych ukrytych dochodów. Mówi o tym jasno ustawa o PIT w art. 25 e:

Od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lubpochodzących ze źródeł nieujawnionych, z zastrzeżeniem art. 25g ust. 7,zryczałtowany podatek dochodowy wynosi 75% podstawy opodatkowania.

Warto wiedzieć jednak, że taka wysoka stawka podatku ta nie zostanie zastosowana, jeśli podatnik udowodni albo co najmniej uprawdopodobni źródło pochodzenia tego przychodu. A więc mówiąc wprost – udowodni skąd pochodzą budzące wątpliwość kontrolera środki finansowe.

8. Odwołanie od kontroli fiskusa, czyli zastrzeżenia do protokołu

Oczywiście po kontroli fiskusa możesz mieć poczucie, a nawet pewność, że ustalenia poczynione podczas kontroli są nieprawidłowe i w związku z tym wymiar kary oraz obliczona kwota zaległości podatkowej są nieprawidłowe. W tej sytuacji możesz po prostu wnieść tzw. zastrzeżenia do protokołu albo wyjaśnienia. Musisz jednak jednocześnie dołączyć do nich stosowne dowody. I masz na to 14 dni.

Twój wniosek rozpatruje kontrolujący i ma na to również 14 dni.

Kontrola fiskusa kończy się w dniu doręczenia protokołu z kontroli.

***

Powyżej poruszyłem najważniejsze aspekty kontroli podatkowej. Oczywiście szczegółów, jak się możesz domyślać, jest znacznie więcej. Tutaj znajdziesz odpowiedni fragment Ordynacji podatkowej, która dotyczy właśnie kontroli fiskusa. Zajrzyj i poczytaj przez chwilę. Musisz jednak wiedzieć, że przepisy dotyczące kontroli znaleźć można w niemal wszystkich ustawach podatkowych, zatem znajomość, nawet dobra, Ordynacji Podatkowej nie jest na pewno wystarczająca. Nie wspominając o orzeczeniach sądowych, czy nawet orzeczeniach sądów unijnych.

Z tego powodu niemal w każdym przypadku wszczęcia kontroli podatkowej asysta i pomoc doświadczonego pełnomocnika jest nieodzowna. Wiesz zapewne, że kontroler chce się wykazać przed swoim przełożonym wysoką skutecznością, zatem na pewno będzie dążył do „znalezienia problemu podatkowego” tam, gdzie go nawet nie ma. I jeśli zobaczy po drugiej stronie (po Twojej stronie) profesjonalnego obrońcę, na pewno będzie mniej gorliwy do wymyślania / tworzenia podatkowego problemu w Twojej firmie.

Zachęcam Cię do kontaktu ze mną w każdej sytuacji, jeśli uznasz, że jest to dla Ciebie dobre rozwiązanie.

***

O tym, jak się przygotować do kontroli podatkowej przeczytasz także na łamach portalu Infor.pl:
https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/urzad-skarbowy/kontrola-skarbowa/746168,Jak-przygotowac-sie-do-kontroli-urzedu-skarbowego.html

Zdjęcie by Kelly Sikkema

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 509 337 400e-mail: marcin@wynimko.pl

{ 1 komentarz… przeczytaj go poniżej albo dodaj swój }

Karol J. Wrzesień 27, 2019 o 09:40

Panie Mecenasie, w końcu ktoś – Pan – mi jasno wyjaśnił to, co mam zrobić z kontrolą fiskusa. Myślę, że więcej osób w dzisiejszych dziwnych czasach byłoby zainteresowanych Pańskim artykułem.

A co zrobić w sytuacji, kiedy odwołanie od kontroli nie przyniosło rezultatu? Czy jest możliwość poskarżenia się do sądu?

Karol

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Marcin Wynimko Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Marcin Wynimko z siedzibą w Białymstoku.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem marcin@wynimko.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis: