Marcin Wynimko

adwokat

Jestem prawnikiem, który lubi biznes i podziwia przedsiębiorczość. Zajmuję się prawem gospodarczym oraz podatkowym. Wierzę, że skuteczne i efektywne doradzanie przedsiębiorcom wymaga nie tylko szerokiej wiedzy prawniczej i pracowitości, ale również zrozumienia działalności i otoczenia w jakim funkcjonują przedsiębiorcy.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Przekroczenie uprawnień przez urzędnika

Marcin Wynimko15 maja 2019Komentarze (0)

Poniżej opowiem Ci  o tym, kim jest nieuczciwy urzędnik oraz na czym polega przekroczenie uprawnień przez urzędnika.

Przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego jest przestępstwem przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego.

Nieprawidłowo zamiennie używane jest pojęcie „nadużycia uprawień”. Jest to pojęcie szersze i obejmuje zarówno działania wykraczające poza zakres udzielonych uprawnień, jak i działania formalnie mieszczące się w tym zakresie, ale wyraźnie sprzeczne z interesem mocodawcy. Tym pojęciem ustawodawca posłużył się przy określaniu znamion innego przestępstwa, o którym mowa w art. 296 k.k. (tzw. nadużycie zaufania).

Przestępstwo z art. 231 k.k. może popełnić jedynie funkcjonariusz publiczny, a więc osoba zaliczana do kręgu funkcjonariuszy zdefiniowanego w art. 115 § 13 k.k. (m.in. sędzia, prokurator, komornik, notariusz, syndyk, zarządca, urzędnik skarbowy). To przestępstwo polega na przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków wynikających z przepisów określających ich zakres.

Muszą one wybyć wykonywane w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją.

Przekroczenie uprawnień

Z przekroczeniem uprawnień mamy do czynienia przede wszystkim wówczas, gdy funkcjonariusz publiczny podejmuje czynność wykraczającą poza jego uprawnienia służbowe. Będzie to np. wydanie decyzji pozostającej w kompetencji urzędu. Przekroczeniem uprawnień jest także czynność mieszcząca się wprawdzie w zakresie uprawnień funkcjonariusza, ale do podjęcia której nie było podstawy faktycznej lub prawnej.

W takim wypadku będzie to np. dokonanie przeszukania bez podstawy prawnej. Wreszcie przekroczeniem uprawnień jest również wykonanie czynności, które stanowiło wyraźne nadużycie tych uprawnień np. stosowanie szykan lub groźby bezprawnej wobec osoby przesłuchiwanej jako świadek.

W orzecznictwie sądów powszechnych podkreślane jest, iż przekroczenie uprawnień oznacza przede wszystkim podjęcie czynności wykraczającej poza zakres kompetencji, czynności bez podstawy faktycznej lub prawnej, a więc niezgodnie z prawnymi warunkami podjętej przez funkcjonariusza publicznego czynności (zob. wyrok SA w Rzeszowie z 5.9.2002 r., II AKa 74/02, OSA 2003, Nr 9, poz. 93).

Niedopełnienie obowiązków

Jeżeli chodzi o niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego, to polega ono na zaniechaniu ich wykonania albo na wykonaniu nienależytym, sprzecznym z istotą lub charakterem danego obowiązku. Źródłem obowiązku funkcjonariusza mogą być nie tylko przepisy prawa, lecz także pragmatyka służbowa. W literaturze przedmiotu podnosi się, iż w zależności od charakteru obowiązku, wyróżnia się źródła o charakterze:

  • ogólnym – są to przepisy odnoszące się do wszystkich funkcjonariuszy publicznych,
  • szczególnym – przepisy dotyczące określonej kategorii funkcjonariuszy publicznych, a więc dotyczące działalności poszczególnych rodzajów służb i w porównaniu z ogólnymi są bardziej konkretnie określone (np. ustawa o Policji).
  • indywidualnym – przepisy regulaminów, instrukcji, polecenia służbowe wykonania określonych czynności.

Niewykonanie konkretnego obowiązku przez funkcjonariusza publicznego może stanowić przestępstwo stypizowane w art. 231 § 1 k.k. tylko wówczas, gdy funkcjonariusz ten w ramach czynności i kompetencji służbowych był rzeczywiście zobowiązany do jego wykonania oraz miał tego świadomość (zob. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 4 maja 2016 r.
V KK 388/15, opubl. Prok.i Pr. 2016/9/6; KZS 2016/7-8/31; KZS 2016/9/13).

Działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego

Jednym ze znamion przestępstwa z art. 231 k.k. jest działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Jeżeli doszło do przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego, ale nie prowadziło ono do powstania szkody, zachowanie takie może być jedynie podstawą odpowiedzialności służbowej lub dyscyplinarnej (zob. postanowienie SN z 25.2.2003 r., WK 3/03, OSNKW 2003, Nr 5–6, poz. 53).

Przez szkodę należy rozumieć zarówno szkodę materialną, jak i niematerialną, w tym krzywdę moralną, co się wiąże z różnym charakterem dóbr, którym może zagrażać omawiane przestępstwo (zob. uchwała SN z 29.1.2004 r., I KZP 38/03, OSNKW 2004, Nr 2, poz. 14)

Wymiar kary za przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków

Sprawca tego przestępstwa podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli funkcjonariusz dopuszcza się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej grozi mu do 10 lat pozbawienia wolności. Przy działaniu nieumyślnym, ale wyrządzającym istotną szkodę – wówczas podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Co powinieneś zrobić jeśli jednak kontrolujący Cię urzędnik przekracza swoje uprawnienia? Przekroczenie uprawnień przez urzędnika nie powinno mieć miejsca, ale jednak się zdarza. Przestań się wahać i zawiadom prokuraturę. Możesz także skontaktować się ze mną.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 509 337 400e-mail: marcin@wynimko.pl

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Marcin Wynimko Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Marcin Wynimko z siedzibą w Białymstoku.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem marcin@wynimko.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: