Ile ZUS płaci za dzień zwolnienia i od czego to zależy?

Ile ZUS płaci za dzień zwolnienia i od czego to zależy? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby korzystające ze zwolnień lekarskich. Odpowiedź zależy przede wszystkim od rodzaju świadczenia (wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy), wysokości wynagrodzenia oraz przepisów regulujących, kto jest odpowiedzialny za wypłatę świadczenia i jak długo. Kluczowe zasady obliczania wysokości dziennego świadczenia oraz źródła jego finansowania opisujemy poniżej, opierając się na najnowszych danych i obowiązujących przepisach [1][2][3][5][9].

Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy – definicje oraz podstawowe różnice

Na początku należy rozróżnić wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy. Wynagrodzenie chorobowe to świadczenie wypłacane przez pracodawcę przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym (w niektórych przypadkach 14 dni), a wysokość tego świadczenia oblicza się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu rozliczeniowego po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne [1][2][3]. Zasiłek chorobowy to świadczenie wypłacane przez ZUS (lub wyjątkowo przez uprawnionego płatnika), gdy niezdolność do pracy trwa dłużej lub w sytuacjach, gdy wynagrodzenie chorobowe u pracodawcy nie przysługuje [2][9].

Podstawa wymiaru zasiłku to przychód podlegający oskładkowaniu z określonego okresu rozliczeniowego, który pomniejsza się o składki na ubezpieczenia społeczne (w 2025 roku przykładowo 13,71%) [1][2]. Od tej podstawy wylicza się stawkę dzienną, dzieląc ją przez 30, oraz stosuje odpowiedni procent (80% lub 100%) przy wypłacie świadczenia [1][2][5].

Kto płaci za zwolnienie lekarskie i przez jaki okres?

Kwestia, kto wypłaca świadczenie za zwolnienie lekarskie, zależy od długości oraz tytułu ubezpieczenia. Aktualnie pracodawca finansuje wynagrodzenie chorobowe przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym (dla osób poniżej 50. roku życia; dla starszych pracowników okres ten może być krótszy, zależny od aktualnych przepisów) [3][6][8]. Po tym okresie, jeżeli niezdolność trwa nadal, świadczenie przejmuje ZUS w formie zasiłku chorobowego [2][3].

Okres wypłaty zasiłku chorobowego wynosi zazwyczaj do 182 dni w jednym okresie zasiłkowym, a w przypadku ciąży lub gruźlicy – do 270 dni [5][9]. Po wyczerpaniu tego czasu możliwe jest ubieganie się o świadczenie rehabilitacyjne.

Jak obliczyć dzienną stawkę za dzień zwolnienia – zasady wyliczania

Podstawa wymiaru świadczenia to suma wynagrodzeń podlegających oskładkowaniu, z reguły z ostatnich 12 miesięcy kalendarzowych, pomniejszona o obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika [1][2]. Minimalna podstawa nie może być niższa niż aktualna płaca minimalna po odliczeniu składek. Przykładowo, w 2025 roku minimalne wynagrodzenie brutto wynosi 4666 zł, a po odjęciu składek (13,71%) daje podstawę wynoszącą 4026,29–4026,30 zł [1][2].

Stawkę dzienną uzyskuje się, dzieląc podstawę wymiaru przez 30. Przykładowo, dla minimalnej podstawy 4026,30 zł, dzienna stawka wynosi ok. 134,21 zł brutto [1]. Następnie stosuje się procent należny zgodnie z typem świadczenia: standardowo 80% (np. w większości przypadków choroby), a w określonych sytuacjach 100% (np. ciąża, wypadek przy pracy) [5]. W efekcie wysokość dziennego świadczenia dla L4 standardowo wynosi przy minimalnej podstawie ok. 107,37 zł (80% z 134,21 zł brutto) [1].

W przypadku wyższego wynagrodzenia proporcjonalnie rośnie zarówno podstawa jak i stawka dzienna. Do wyliczeń zawsze należy stosować aktualny poziom składek, określony ustawą na dany rok.

Czynniki wpływające na wysokość i wypłatę świadczeń chorobowych

Wysokość stawki dziennej zależy od kilku czynników:

• Podstawy wymiaru świadczenia – im wyższy przychód, tym wyższa podstawa po odliczeniu składek [1][2].
• Rodzaju świadczenia (wynagrodzenie czy zasiłek chorobowy) i długości niezdolności do pracy [3][9].
• Stosowanego procentu (80% – standardowo, 100% – w szczególnych przypadkach) [5].
• Regulacji dotyczących tytułu do ubezpieczenia oraz okresu opłacania składek chorobowych – prawo do zasiłku przysługuje po upływie wymaganego okresu ubezpieczenia (brak wpłat = brak prawa do świadczenia) [5][9].
• Wzrostu płacy minimalnej – każda podwyżka minimalnego wynagrodzenia podwyższa automatycznie najniższą możliwą podstawę wymiaru świadczenia [1][2].
• Potwierdzenia formalności – właściwe przekazanie e-ZLA pracodawcy i do ZUS w celu rozliczenia [3][9].

Aktualne trendy i zmiany w zakresie odpowiedzialności za wypłaty

Trwają dyskusje legislacyjne dotyczące przejęcia wypłaty zasiłku chorobowego przez ZUS od pierwszego dnia niezdolności do pracy dla wszystkich pracowników [3][6][8]. Wariant ten ma wpłynąć na odciążenie finansowe pracodawców i uproszczenie rozliczeń. Do czasu zmiany przepisów nadal obowiązuje jednak model, w którym przez pierwsze 33 dni płaci pracodawca, a od 34. dnia ZUS [3][6].

Znaczącym trendem pozostaje również digitalizacja procesu obiegu zwolnień, czyli wdrożenie elektronicznych zwolnień lekarskich (e-ZLA), które usprawniają komunikację między lekarzem, pacjentem, płatnikiem i ZUS oraz skracają czas rozliczeń [3][9].

Zwiększenie płacy minimalnej od 2025 roku spowoduje podniesienie minimalnej podstawy wymiaru zasiłku oraz wszystkich kwot wypłacanych z tytułu zwolnień lekarskich [1][2].

Najważniejsze podsumowanie – wysokość dziennego świadczenia i kluczowe zależności

Podstawowa kwota za dzień zwolnienia chorobowego to (podstawa wymiaru po odliczeniu składek społecznych / 30 dni) × procent przysługujący (standardowo 80% albo 100%), przy czym minimalna podstawa nie może być niższa niż płaca minimalna po potrąceniu składek [1][2][5].

W 2025 roku dla osób na minimalnej pensji brutto (4666 zł) i standardowej stawki 80%, wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy wynosi ok. 107,37 zł brutto za dzień, w przypadku 100% stawki – 134,21 zł brutto [1]. Kwoty netto po opodatkowaniu lub innych potrąceniach będą niższe, a ich wyliczenie zależy od indywidualnej sytuacji pracownika. Przez pierwsze 33 dni za wypłatę odpowiada pracodawca, później ZUS, jednak możliwe zmiany prawne mogą przesunąć całą odpowiedzialność na ZUS już od 1. dnia zwolnienia [3][6][8].

Wysokość i źródło wypłaty świadczeń chorobowych są więc ściśle związane z poziomem przychodu, obowiązującymi składkami na ubezpieczenia społeczne, bieżącymi przepisami prawa i długością okresu niezdolności do pracy.

Źródła:

• [1] https://serwisy.gazetaprawna.pl/zdrowie/artykuly/9690881,wynagrodzenie-chorobowe-w-2025-roku-ile-dostaniesz-na-l4-kwota-za-jeden-dzien-zwolnienia-lekarskiego.html
• [2] https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/6792152,chorobowe-2025-wynagrodzenie-zasilek-minimalna-podstawa-wymiaru-komu-i-kiedy-wyplaca-zus-jakie-formalnosci-sa-wymagane.html
• [3] https://partner-gospodarczy.pl/zmiany-w-l4-w-2025-roku-czy-zus-przejmie-wyplate-chorobowego-od-1-dnia/
• [5] https://mk.rp.pl/blog/l4-2025-ile-dni-mozna-byc-na-zwolnieniu-lekarskim-jak-dlugo-przysluguje-zasilek-chorobowy-jak-liczyc-182-dni-okresu-zasilkowego/
• [6] https://med-24.com.pl/kto-bedzie-placil-za-l4-rzad-chce-aby-zus-pokrywal-zwolnienia-od-1-dnia-choroby
• [8] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-zasilek-chorobowy-od-pierwszego-dnia-nieobecnosci-zaplaci-zus
• [9] https://www.zus.pl/swiadczenia/zasilki/zasilek-chorobowy/z-ubezpieczenia-chorobowego/prawo-do-zasilku-i-okres-przyslugiwania