Co można odliczyć od podatku w rozliczeniu rocznym?

Najważniejsze w skrócie. W rozliczeniu rocznym można odliczyć od podatku ulgi obniżające samą daninę oraz odliczenia od dochodu, które zmniejszają podstawę opodatkowania. Kluczowe pozycje to składki ZUS, część składek zdrowotnych, wpłaty na IKZE, darowizny, ulga na internet, a także ulga na dzieci i zwolnienia z PIT dla młodych, rodzin 4+, pracujących seniorów i osób wracających do kraju. Termin złożenia PIT za 2025 rok upływa 30 kwietnia 2026 r.

Co można odliczyć od podatku w rozliczeniu rocznym?

Odliczenia podatkowe dzielą się na dwie kategorie. Odliczenia od dochodu zmniejszają podstawę opodatkowania i dzięki temu obniżają wyliczony podatek. Odliczenia od podatku zmniejszają bezpośrednio samą kwotę podatku należnego fiskusowi.

Do odliczeń od dochodu należą między innymi składki na ubezpieczenia społeczne, część składek zdrowotnych u wybranych form opodatkowania, wpłaty na IKZE, darowizny oraz ulga na internet. Do odliczeń od podatku i zwolnień należą ulga na dzieci oraz preferencje dla młodych, rodzin wielodzietnych, pracujących seniorów i osób na powrocie do Polski.

Jak działają odliczenia od dochodu?

Odliczenia od dochodu zmniejszają przychód podatkowy i w efekcie obniżają podstawę opodatkowania. Z rozwiązania korzystają zarówno pracownicy jak i przedsiębiorcy. Dodatkowo przedsiębiorcy na podatku liniowym oraz na ryczałcie mają możliwość rozliczenia części zapłaconych składek zdrowotnych jako rekompensaty braku kwoty wolnej.

• Składki na ubezpieczenia społeczne ZUS. Odliczane od dochodu przez wszystkich podatników na podstawie faktycznie opłaconych kwot.
• Składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców na podatku liniowym i na ryczałcie. Limit 2026 na podatku liniowym wynosi 14 100 zł. Na ryczałcie odlicza się 50 proc. zapłaconych składek.
• Wpłaty na IKZE. Roczne limity na lata 2025 i 2026 przewidują kwoty ponad 10 tys. zł dla osób zatrudnionych oraz ponad 15 tys. zł dla przedsiębiorców.
• Darowizny. Wymagany jest dowód wpłaty lub dokument potwierdzający wartość przekazania oraz tożsamość darczyńcy.
• Ulga na internet. Limit 760 zł rocznie z możliwością rozliczania przez dwa kolejne lata.

W 2026 r. minimalna miesięczna składka zdrowotna na podatku liniowym wynosi 432,54 zł. Jest to 9 proc. z 75 proc. minimalnego wynagrodzenia i determinuje bazę do rozliczeń w tej formie.

Jak działają odliczenia od podatku?

Odliczenia od podatku obniżają bezpośrednio należny podatek. Mechanizm działa wprost na wyliczoną kwotę zobowiązania, co zapewnia natychmiastowy wpływ na wynik rozliczenia.

• Ulga na dzieci. Kwoty odliczenia wynoszą 1 112,04 zł na pierwsze i drugie dziecko, 2 000,04 zł na trzecie oraz 2 700 zł na czwarte i każde kolejne. Dla rodzin z jednym lub dwojgiem dzieci obowiązuje limit łącznych dochodów rodziców 112 tys. zł.
• Ulga dla młodych do 26 lat. Zwolnienie z PIT do 85 528 zł rocznie.
• Ulga 4+. Zwolnienie do 85 528 zł na każdego rodzica w rodzinach wielodzietnych.
• Ulga dla pracujących seniorów. Zwolnienie do 85 528 zł rocznie.
• Ulga na powrót do Polski. Zwolnienie do 85 528 zł rocznie przez 4 lata.

Jakie ulgi przysługują przedsiębiorcom?

Poza odliczeniami ogólnymi przedsiębiorcy korzystają ze specjalistycznych preferencji ukierunkowanych na płynność, inwestycje i innowacje. Rozliczenie tych pozycji następuje w ramach dochodu z działalności gospodarczej i wpływa na końcowy wynik PIT.

• Ulga na złe długi. Pozwala pomniejszyć podstawę opodatkowania o wartość nieopłaconych wierzytelności w przewidzianych terminach.
• Ulga na działalność badawczo-rozwojową B+R. Daje możliwość dodatkowego odliczenia kosztów kwalifikowanych.
• Ulga na terminal. Dostępna dla małych podatników w związku z wdrożeniem płatności bezgotówkowych.
• Ulga na robotyzację. Umożliwia odliczenie 50 proc. kosztów uzyskania przychodów związanych z inwestycjami w automatyzację.

Kto i kiedy może rozliczać się wspólnie?

Podatnicy na skali podatkowej mogą skorzystać ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem po spełnieniu warunków ustawowych dotyczących małżeństwa i wspólności majątkowej. Samotni rodzice rozliczający się według skali mają prawo do preferencyjnego rozliczenia wspólnie z dzieckiem.

Zeznanie za 2025 rok należy złożyć do 30 kwietnia 2026 r. Dotyczy to wszystkich właściwych formularzy PIT oraz rozliczeń elektronicznych.

Jak rozliczać straty podatkowe?

Straty podatkowe można odliczać przez pięć kolejnych lat podatkowych z zachowaniem odpowiednich limitów. W praktyce oznacza to systematyczne pomniejszanie dochodu, aż do pełnego skompensowania straty lub wyczerpania limitów czasowych.

• Straty z 2023 roku i wcześniejsze. Limit odliczenia wynosi do 50 proc. w danym roku w ramach pięcioletniego okresu.
• Straty poniżej 5 mln zł. Można odliczać do 100 proc. rocznie w czasie pięciu lat, przy zachowaniu reżimu ustawowego.

Ile wynoszą limity odliczeń i zwolnień w 2025 i 2026?

Kluczowe limity i kwoty wpływające na rozliczenie roczne w najbliższym okresie obejmują zarówno odliczenia od dochodu jak i od podatku oraz preferencje zwolnieniowe.

• Składka zdrowotna na podatku liniowym 2026. Limit odliczenia 14 100 zł.
• Składka zdrowotna na ryczałcie. Odliczeniu podlega 50 proc. zapłaconej składki.
• Wpłaty IKZE dla pracowników. Limit roczny ponad 10 tys. zł w latach 2025 i 2026.
• Wpłaty IKZE dla przedsiębiorców. Limit roczny ponad 15 tys. zł w latach 2025 i 2026.
• Ulga na internet. 760 zł rocznie z prawem rozliczania przez dwa kolejne lata.
• Ulga na dziecko na pierwsze i drugie. 1 112,04 zł rocznie z limitem dochodów 112 tys. zł.
• Ulga na dziecko trzecie. 2 000,04 zł rocznie bez limitu dochodów.
• Ulga na dziecko czwarte i kolejne. 2 700 zł rocznie bez limitu dochodów.
• Zwolnienie dla młodych do 26 lat. Do 85 528 zł rocznie.
• Zwolnienie 4+. Do 85 528 zł rocznie na rodzica.
• Zwolnienie dla pracujących seniorów. Do 85 528 zł rocznie.
• Zwolnienie na powrót do Polski. Do 85 528 zł rocznie przez 4 lata.
• Minimalna składka zdrowotna na podatku liniowym 2026. 432,54 zł miesięcznie, co odpowiada 9 proc. z 75 proc. minimalnego wynagrodzenia.
• Nowa ulga podatkowa 2026. Kwota 36 000 zł na osobę.

Dlaczego rozróżnienie odliczeń ma znaczenie?

Pozycje odliczane od dochodu i pozycje odliczane od podatku wpływają na wynik rozliczenia w inny sposób. Redukcja podstawy opodatkowania działa wcześniej w kalkulacji i obniża podatek pośrednio, natomiast odliczenie od podatku obniża zobowiązanie bezpośrednio. Prawidłowe zakwalifikowanie danego wydatku lub ulgi pozwala optymalnie wykorzystać dostępne limity.

Jak przygotować dane do rozliczeniu rocznym i poprawnie odliczyć od podatku?

Konieczne jest zebranie potwierdzeń opłaconych składek i wpłat, dokumentów potwierdzających tytuł do ulgi oraz kontrola limitów kwotowych. W przypadku darowizn wymagane są dowody płatności albo dokumenty potwierdzające wartość i tożsamość darczyńcy. Przy rozliczaniu ulg specyficznych dla działalności gospodarczej należy zapewnić zgodność kosztów i terminów z przepisami.