Jaki pit przy umowie o pracę obowiązuje pracownika?

Jaki PIT przy umowie o pracę obowiązuje pracownika? Odpowiedź: PIT-37 – właśnie na tym formularzu pracownik rozlicza roczny podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu umowy o pracę. Poniżej szczegółowo wyjaśniamy przebieg opodatkowania, mechanizmy ustalania podatku i kluczowe powiązania formalne w polskim systemie podatkowym.

Podstawy opodatkowania umowy o pracę

Umowa o pracę podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, co oznacza zastosowanie skali podatkowej. Dochód do 120 000 zł rocznie opodatkowany jest stawką 12%, a nadwyżka ponad ten próg – 32%. Próg 120 000 zł to decydująca granica – po jej przekroczeniu pracodawca stosuje wyższą stawkę podatkową, zaczynając od danego miesiąca, w którym dochód przekroczy limit ([3][6][7]).

Podatek PIT od umowy o pracę jest potrącany automatycznie. Pracodawca pełni funkcję płatnika: oblicza i przekazuje zaliczki na PIT do urzędu skarbowego co miesiąc oraz wystawia rocznie PIT-11 – zestawienie dochodów oraz pobranych zaliczek. Te dane stanowią podstawę do wypełnienia rocznego PIT-37 przez pracownika ([1][5][9]).

PIT-37 i odpowiednie formularze dla pracownika

Najczęściej rozliczanym drukiem przez pracowników jest PIT-37. Służy on do wykazania dochodów uzyskanych z umowy o pracę oraz innych przychodów rozliczanych przez płatników, np. zleceń lub dzieł. Roczne rozliczenie PIT-37 należy złożyć do 30 kwietnia kolejnego roku podatkowego, korzystając z danych z PIT-11 otrzymanych od pracodawcy ([1][2][4][5]).

W przypadku uzyskiwania dodatkowych dochodów (np. z działalności gospodarczej), konieczne jest rozliczenie się na formularzu PIT-36. Jeśli natomiast pracownik uzyskuje dochody z zagranicy za pośrednictwem polskiego płatnika, rozlicza je w PIT-37; jeśli zatrudnienie zagraniczne odbywa się samodzielnie, właściwy będzie PIT-36 ([2]).

Przy umowie o pracę można rozliczyć PIT-2 (składany zwykle raz, na początku zatrudnienia). Pozwala on odliczać ulgę w postaci 1/12 kwoty wolnej od podatku miesięcznie, co skutkuje niższą zaliczką pobieraną przez pracodawcę ([4]).

Skala podatkowa, progi i kwota wolna – kluczowe parametry

Podatek PIT dla umowy o pracę opiera się na skali podatkowej: 12% dla dochodu do 120 000 zł w skali roku, 32% od kwoty przekraczającej tę granicę. Dochód oznacza przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. O progu decyduje suma osiągniętych dochodów z wszystkich umów o pracę oraz innych dochodów rozliczanych przez płatników ([3][6][7]).

Kwota wolna od podatku wynosi obecnie 30 000 zł rocznie (3600 zł rozliczane miesięcznie w przypadku złożenia PIT-2). Oznacza to, że pracownik, którego roczny dochód nie przekroczy tej wartości, nie zapłaci podatku dochodowego. Dla osób korzystających z PIT-2 ulga rozkładana jest na dwanaście części i stosowana co miesiąc przy obliczaniu zaliczki ([4][6]).

Koszty uzyskania przychodu to standardowo 250 zł miesięcznie (300 zł, jeśli miejsce pracy jest poza miejscem zamieszkania pracownika). W ujęciu rocznym daje to maksymalnie 3600 zł lub 5400 zł przy wielokrotnych umowach, również zmniejszając podstawę opodatkowania ([4][6]).

Mechanizm poboru i rozliczenia podatku przez pracodawcę

Każdego miesiąca pracodawca oblicza zaliczkę na PIT na podstawie przewidywanego dochodu rocznego oraz informacji z PIT-2. Po przekroczeniu 120 000 zł dochodu od początku roku, nadwyżka opodatkowana jest stawką 32%. Pobierana zaliczka obejmuje odliczenie kwoty wolnej, kosztów uzyskania oraz obowiązkowych składek ZUS ([6]).

Pracodawca przekazuje łączną sumę zaliczek do właściwego urzędu skarbowego, a po zakończeniu roku wystawia pracownikowi informację PIT-11. Pracownik, korzystając z PIT-11, składa następnie PIT-37 do 30 kwietnia następnego roku podatkowego i może zastosować dostępne ulgi oraz dokonać wspólnego rozliczenia z małżonkiem ([1][2][4][5][9]).

Zależności, ulgi i składki przy umowie o pracę

Umowa o pracę znacząco różni się podatkowo od działalności B2B (opodatkowanej liniowo lub ryczałtowo). Wyższe są łączne obciążenia (składki ZUS 13,71% po stronie pracownika oraz 20,39% po stronie pracodawcy, składka zdrowotna 9%). Jednak umowa o pracę zapewnia większą stabilność prawno-socjalną ([3]).

W trakcie roku pracownik może korzystać z ulgi na dzieci oraz innych ulg podatkowych, jeśli uwzględni je w rozliczeniu PIT-37. W przypadku kilku miejsc zatrudnienia koszty uzyskania przychodu sumują się do określonych limitów ([4][6]).

Terminy są sztywno określone: PIT-11 od pracodawcy należy otrzymać do końca lutego (lub 2 marca 2026 r.), a PIT-37 złożyć do 30 kwietnia. Przekroczenie tych terminów skutkuje naruszeniem obowiązków podatkowych ([1][2][5][9]).

Podsumowanie najważniejszych obowiązków pracownika

Każdy pracownik zatrudniony na umowie o pracę rozlicza się z podatku przy użyciu formularza PIT-37, na podstawie otrzymanego od pracodawcy PIT-11. Wprawdzie podatek płacony jest w formie miesięcznych zaliczek, pełnego rozliczenia dokonuje się po zakończeniu roku podatkowego, z uwzględnieniem ulg i ewentualnych nadpłat lub niedopłat.

Przestrzeganie zasad opodatkowania według skali podatkowej, wykorzystywanie kwoty wolnej i kosztów uzyskania przychodu oraz terminowe składanie deklaracji gwarantuje poprawność rozliczeń z fiskusem. Istotne są też różnice względem innych form zatrudnienia, szczególnie jeśli chodzi o ZUS i poziom ochrony prawnej ([3][4][6]).

Źródła:

• [1] https://www.spadek.info/rozliczenie-pit-2026-program-do-pit-umowa-o-prace-a-ryczalt,1935,p.html
• [2] https://www.e-pity.pl/pit-36/
• [3] https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/10585690,nie-12-lecz-10-podatku-drugi-prog-wzrosnie-do-150-tys-zl-a-kwota-wolna-do-60-tys-zl-umowa-o-prace-stanie-sie-bardziej-oplacalna-niz-b2b.html
• [4] https://www.szlachetnapaczka.pl/jedenprocent/artykuly/rozliczenie-pit-w-2026-roku-najwazniejsze-zmiany-podatkowe/
• [5] https://www.pitax.pl/rozliczenie-pit/
• [6] https://kadry.infor.pl/kadry/wynagrodzenia/podatki/6430179,zaliczka-na-pit-pracownika-jak-obliczyc-w-2026-r.html
• [7] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-skala-podatkowa-nowy-prog-podatkowy-i-kwota-wolna
• [8] https://www.bankier.pl/wiadomosc/Waloryzacja-progu-podatkowego-w-2026-Rzad-nie-planuje-zmian-9070316.html
• [9] https://www.pit.pl/pit-pracodawca/