Nowy polski ład zmienia zasady opodatkowania większości Polaków oraz wprowadza szereg nowych obowiązków rozliczeniowych dla podatników. Kluczowe zmiany dotyczą przede wszystkim pracowników zatrudnionych na umowę o pracę, emerytów i rencistów, przedsiębiorców oraz osób samotnie wychowujących dzieci. Celem artykułu jest przedstawienie najważniejszych konsekwencji tych zmian dla zwykłych podatników, wykorzystując oficjalne dane oraz aktualny stan prawny.
Podstawowe założenia i cele Nowego Polskiego Ładu
Nowy polski ład to kompleksowy program społeczno-gospodarczy przygotowany przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. Jego podstawowym celem jest niwelowanie skutków pandemii COVID-19 oraz poprawa warunków życia Polaków poprzez wyrównanie różnic pomiędzy grupami społecznymi. Program obejmuje dziesięć strategicznych filarów, takich jak: plan na zdrowie, uczciwa praca i godna płaca, dekada rozwoju, rodzina i dom, czysta energia czy dobry klimat dla firm https://www.randstad.pl/strefa-pracownika/praca-na-co-dzien/czym-jest-nowy-polski-lad-jakie-zmiany-ma-wprowadzic-program/, https://cyberfolks.pl/blog/polski-lad-w-praktyce-czym-jest-i-co-zmieni/.
Program powstał w dwóch wersjach. Pierwsza, tzw. Polski Ład 1.0, weszła w życie 1 stycznia 2022 roku. Wersja zaktualizowana, Polski Ład 2.0, funkcjonuje od 1 lipca 2022 roku i przyniosła kolejne zmiany, korygując wiele wcześniejszych rozwiązań https://marciniwuc.com/polski-lad-zmiany/.
Kluczowe zmiany podatkowe dla podatnika
Najistotniejsze zmiany podatkowe wprowadzone przez Nowy polski ład to obniżenie pierwszego progu podatkowego z 17% na 12% oraz podniesienie drugiego progu podatkowego z 85 528 zł do 120 000 zł. Zmiany te mają bezpośredni wpływ na wysokość podatku dochodowego, szczególnie dla osób zatrudnionych na umowie o pracę https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-polski-lad-najwazniejsze-zmiany, https://kpmg.com/pl/pl/wiedza/podatki/polski-lad-istotne-zmiany-w-prawie-dla-przedsiebiorcow.html.
Od stycznia 2022 roku podatnicy utracili możliwość odliczenia od podatku składki zdrowotnej, co częściowo ogranicza korzyści wynikające z niższej stawki podatku dochodowego. Nowy polski ład zlikwidował także ulgę dla klasy średniej (dawniej 1500 zł rocznie), która pierwotnie miała zrekompensować utratę tej preferencji https://marciniwuc.com/polski-lad-zmiany/. Jednocześnie wprowadzono korzyści podatkowe dla samotnych rodziców – mogą oni rozliczać się wspólnie z dzieckiem i korzystać z podwójnej kwoty wolnej od podatku (60 000 zł) oraz wyższego progu podatkowego (120 000 zł) https://marciniwuc.com/polski-lad-zmiany/.
Wpływ na wybrane grupy podatników
Pracownicy na umowę o pracę odczuwają korzyści z obniżenia pierwszej stawki podatkowej, choć efekt ten jest w części neutralizowany przez brak odliczalności składki zdrowotnej. Emeryci i renciści są grupą szczególnie wspieraną przez program – mają dostęp do preferencyjnych warunków podatkowych, co w efekcie zwiększa ich dochód netto https://cyberfolks.pl/blog/polski-lad-w-praktyce-czym-jest-i-co-zmieni/.
Najbardziej niekorzystne zmiany dotyczą przedsiębiorców. Ograniczono im możliwości odliczania składek, w tym składki zdrowotnej. Wyjątkiem są podatnicy na ryczałcie, którzy zyskali możliwość odliczenia 50% zapłaconych składek https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-polski-lad-najwazniejsze-zmiany. Samotnie wychowujący rodzice otrzymali możliwość rozliczania się według nowych preferencji podatkowych, dających im większą kwotę wolną od podatku, co stanowi wsparcie tej grupy https://marciniwuc.com/polski-lad-zmiany/.
Dla małżonków istotne jest, że już od 2022 roku można wspólnie rozliczyć jeden rok podatkowy nawet wtedy, gdy małżeństwo zawarto w ciągu roku https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-polski-lad-najwazniejsze-zmiany.
Nowe obowiązki rozliczeniowe i ewidencyjne
Nowy polski ład wprowadza również szereg nowych obowiązków rozliczeniowych. Od 2023 roku obowiązuje prowadzenie jednolitych plików kontrolnych JPK_PKPiR i JPK_EWP oraz ewidencja środków trwałych. To istotna zmiana, nakładająca dodatkową pracę na podatników, zwłaszcza przedsiębiorców https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-polski-lad-najwazniejsze-zmiany.
Nastąpiła również modyfikacja rozliczeń VAT dla firm powiązanych. Od 2023 roku firmy powiązane organizacyjnie, finansowo lub ekonomicznie mogą tworzyć tzw. grupy VAT, co pozwala uprościć proces rozliczania i zredukować obciążenia administracyjne https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-polski-lad-najwazniejsze-zmiany.
Podsumowanie – co oznacza Nowy polski ład dla zwykłego podatnika?
Dla zwykłych podatników Nowy polski ład oznacza realną zmianę zasad opodatkowania oraz wyższe progi podatkowe, choć korzyści podatkowe są częściowo ograniczone przez brak możliwości odliczania składki zdrowotnej. Najkorzystniej zmiany odczuwają pracownicy na umowie o pracę, emeryci, renciści oraz samotnie wychowujący dzieci. Grupa przedsiębiorców zmaga się natomiast z dodatkowymi obciążeniami i koniecznością dostosowania się do nowych wymogów ewidencyjnych. Dzięki podwyższonej kwocie wolnej od podatku i wyższym progom więcej Polaków korzysta z zerowego podatku lub płaci niższe stawki https://marciniwuc.com/polski-lad-zmiany/.
Źródła:
- https://www.randstad.pl/strefa-pracownika/praca-na-co-dzien/czym-jest-nowy-polski-lad-jakie-zmiany-ma-wprowadzic-program/ [1]
- https://cyberfolks.pl/blog/polski-lad-w-praktyce-czym-jest-i-co-zmieni/ [2]
- https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-polski-lad-najwazniejsze-zmiany [3]
- https://marciniwuc.com/polski-lad-zmiany/ [6]
- https://kpmg.com/pl/pl/wiedza/podatki/polski-lad-istotne-zmiany-w-prawie-dla-przedsiebiorcow.html [7]
KontrolaVATwFirmie.pl to portal dla polskich przedsiębiorców, którzy chcą prowadzić biznes zgodnie z prawem bez zbędnego stresu. Publikujemy praktyczne treści o VAT-ie, księgowości, kadrach, płacach i prawie gospodarczym – sprawdzone przez ekspertów, napisane językiem zrozumiałym dla każdego.