Marcin Wynimko

adwokat

Jestem prawnikiem, który lubi biznes i podziwia przedsiębiorczość. Zajmuję się prawem gospodarczym oraz podatkowym. Wierzę, że skuteczne i efektywne doradzanie przedsiębiorcom wymaga nie tylko szerokiej wiedzy prawniczej i pracowitości, ale również zrozumienia działalności i otoczenia w jakim funkcjonują przedsiębiorcy.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Kontrola krzyżowa

Marcin Wynimko15 kwietnia 2019Komentarze (0)

W życiu przedsiębiorcy nigdy nie wiadomo co się może wydarzyć. Może zdarzyć się poranek, kiedy ktoś puka drzwi i przedstawia się jako urzędnik urzędu skarbowego. Jesteś zdziwiony bo nie dostałeś żadnej informacji o kontroli. Jak to możliwe?

Z dużym prawdopodobieństwem prowadzi się wobec Ciebie kontrolę krzyżową. Wystarczy, że wobec Twojego kontrahenta organ prowadzi kontrolę podatkowę lub postępowanie podatkowe. Organ podatkowy jest wtedy uprawniony do czynności sprawdzających w Twojej firmie, ale może to robić tylko i wyłącznie w zakresie objętym kontrolą lub postępowaniem u Twojego kontrahenta.

Tym właśnie potocznie nazywamy kontrolę krzyżową. Wbrew nazwie nie jest ona kontrolą, a jedynie, jak wcześniej wspomniano, czynnością sprawdzającą.

Podstawą do jej przeprowadzenia jest art. 274c. par. 1 Ordynacji podatkowej:

Organ podatkowy, w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową, może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności. Z czynności tych sporządza się protokół.

Kto jest najbardziej narażony na kontrolę krzyżową?

Kontrole krzyżowe przodują w branżach o dużym ryzyku, takich jak usługi budowlane czy też handlowe (szczególnie w zakresie produktów takich jak kawa, stal, telefony). Są również przeprowadzane, gdy dokumenty nie do końca są wiarygodne – podejrzenie organu mogą wzbudzić ręcznie wystawione faktury opiewające na wysokie kwoty bądź dokumentujące nie mające miejsca zdarzenia – puste faktury.

Jak to wygląda?

Zazwyczaj podatnik dostaje pisemne wezwanie do przedłożenia określonych dokumentów z informacją w jaki sposób może je przedstawić urzędowi. Możliwe jest przesłanie dokumentów pocztą, dostarczenie ich osobiście do wskazanego urzędu lub przekazanie ich przez pełnomocnika.  Czynności sprawdzających kończą się protokołem, który będzie stanowił załącznik do protokołu kontroli  u kontrahenta.

Czego może żądać organ podatkowy?

Urzędnicy skarbowi mają prawo żądać od Ciebie przedstawienia dokumentów dotyczących transakcji realizowanych z kontrahentem, u którego jest prowadzona kontrola podatkowa. Głównym celem jest sprawdzenie ich prawidłowości oraz rzetelności.

I tak, organ podatkowy może od Ciebie żądać okazania dokumentów takich jak np. umowa z kontrolowanym podmiotem, kopie faktur zakup lub sprzedaży, dowody zapłaty podatku, kopii deklaracji.

Czego nie może organ podatkowy w ramach kontroli krzyżowej?

Organ podatkowy nie może od Ciebie żądać dokumentów wykraczających poza zakres kontroli u Twojego kontrahenta! Nie może również weryfikować Twoich rozliczeń podatkowych. Nie może również żądać od Ciebie potwierdzenia dalszego rozchodu zakupionych u kontrolowanego kontrahenta towarów, m.in. dowodów sprzedaży, dowodów zapłaty.

Organ przede wszystkim nie może zbierać wyjaśnień ani przesłuchiwać świadków.

Te czynności nie mieszczą się w zakresie czynności sprawdzających, są to typowe czynności kontrolne.

Czy można odmówić organowi podatkowemu?

Oczywiście, możesz odmówić okazania dokumentów w zakresie objętym kontrolą u Twojego kontrahenta. Organ nie może za to nałożyć na Ciebie kary porządkowej. Będzie to jednak powód, dla którego i u Ciebie będzie chciał przeprowadzić kontrolę podatkową.

Trzeba się liczyć z tym, że jeżeli organ znajdzie nieprawidłowości u twojego kontrahenta, będzie chciał odwiedzić również Ciebie.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 509 337 400e-mail: marcin@wynimko.pl

Czynności sprawdzające

Marcin Wynimko11 kwietnia 2019Komentarze (0)

Przedsiębiorcy wobec których prowadzone są czynności sprawdzające często przychodzą mówiąc „mam kontrolę”. Czy na pewno?

Czy to kontrola?

Czynności sprawdzające często mylnie nazywa się kontrolą. Jest to błędne stwierdzenie, gdyż sama Ordynacja podatkowa traktuje je jako odrębne narzędzia, którym poświęciła osobne działy.

Czym są więc czynności sprawdzające? Są to czynności poprzedzające ewentualną kontrolę podatkową. Organ ma za zadanie ocenić, czy w danym przypadku konieczne będzie wszczęcie kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego. Z racji tego, że nie są ograniczone czasowo tak jak kontrola podatkowa, organy podatkowe chętnie z nich korzystają (o kontroli podatkowej przeczytasz tutaj>>)

Czynności sprawdzające podejmują przez organy podatkowe, tylko w celu:

  • sprawdzenia terminowości składania deklaracji oraz wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów,
  • weryfikacji formalnej poprawności w/w dokumentów,
  • ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami,
  • weryfikacji poniesionych przez podatnika wydatków i uzyskanych przychodów opodatkowanych lub przychodów nieopodatkowanych
  • weryfikacji danych i dokumentów przedstawionych przez podatnika dokonujących rejestracji podatkowej.

Kto dokonuje czynności sprawdzających:

Czynności sprawdzające podejmują organy podatkowe pierwszej instancji. Są to naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego, wójt, burmistrz (prezydenta miasta), starosta albo marszałek województwa.

Początek i koniec

Czynności sprawdzające zaczynają się najczęściej od wezwania pisemnego (możliwe jest również wezwanie telefoniczne).

Kończą się protokołem. Podatnik nie otrzyma jednak jej kopii, tak jak w przypadku protokołu z kontroli podatkowej, gdyż nie jest w nim ujęta żadna decyzja czy też ocena sytuacji. Nie ma więc od czego się odwoływać.

Ale dlaczego?

Najczęstszą przyczyną podejmowania czynność sprawdzających jest wystąpienie o zwrot podatku VAT. Podatnik może wtedy zostać poproszony o:

  • rejestry VAT sprzedaży i zakup,
  • oryginalne faktury,
  • umowy z kontrahentami,
  • deklaracje VAT wraz z potwierdzeniem wysłania.

Błędy w deklaracji

Jeżeli podczas czynności sprawdzających organ podatkowy doszuka się błędów rachunkowych lub innych omyłek albo gdy deklaracja okaże się wypełniona niezgodnie z ustalonymi wymaganiami:

  • koryguje deklarację, dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień, jeżeli zmiana wysokości zobowiązania podatkowego nie przekracza kwoty 5 000 zł,
  • zwraca się do składającego deklarację o jej skorygowanie oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień. W takim wyjaśnieniu należy wskazać przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji podaje się w wątpliwość.

Ten przywilej, tzn. możliwość korekty deklaracji nie byłby możliwy w przypadku kontroli podatkowej

Jeżeli nie zgadzasz się z korektą…

Podatnikowi przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu do organu. Sprzeciw anuluje korektę dokonaną przez organ.

W takim wypadku, może być to podstawa do przeprowadzenia kontroli podatkowej.

W przypadku braku sprzeciwu w w/w terminie, korekta deklaracji wywołuje skutki prawnej takie same jak korekta deklaracji, którą złożyłby podatnik.

Co może organ podatkowy?

Organ podatkowy w ramach prowadzonych czynności może:

  • żądać wyjaśnił w sprawie odnośnie przyczyn niezłożenia deklaracji lub sprawozdania finansowego lub wezwać do ich złożenia, jeżeli nie zostały złożone mimo takiego obowiązku,
  • w razie wątpliwości co do poprawności złożonej deklaracji – wezwać do udzielenia, w wyznaczonym terminie, niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji, wskazując przyczyny podania w wątpliwość rzetelności danych w niej zawartych,
  • jeżeli ze złożonej deklaracji wynika, że podatnik skorzystał z przysługujących mu ulg podatkowych, organ podatkowy może zwrócić się do niego o okazanie dokumentów lub o złożenie fotokopii dokumentów, których posiadania wymagają przepisy prawa.

Banki, zakłady ubezpieczeń i funduszy inwestycyjnych, domy maklerskie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, spółdzielcze kasy oszczędnościowo – kredytowe, na żądanie naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celnego, są obowiązane do sporządzania i przekazywania informacji o zdarzeniach stanowiących podstawę do skorzystania przez podatnika z ulg podatkowych, jeżeli zostały wykazane w deklaracji złożonej przez podatnika.

Ponadto, organ podatkowy może:

  • zażądać przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym postępowaniem lub kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności,
  • zażądać przekazania, za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych, wyciągu z ksiąg podatkowych i dowodów księgowych, jeżeli kontrahent podatnika prowadzi księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych.

Jak widać, nie ma się czego obawiać. W praktyce organy co raz częściej przeprowadzają czynności sprawdzające. Takie działania mają zapewnić mniejszą ilość kontroli podatkowych. Warto jednak być świadomych swoich obowiązków i praw i nie pozwalać na nadużycia ze strony organów podatkowych.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 509 337 400e-mail: marcin@wynimko.pl

Puste faktury – konsekwencje

Marcin Wynimko09 kwietnia 2019Komentarze (0)

Puste faktury w podatku vat - konsekwencje Temat pustych faktur w podatku vat to jedno z ulubionych zagadnień służb skarbowych. Fiskus wypowiedział wojnę temu zjawisku. I jak to na wojnie bywa, często cierpią niewinni.

Poniżej zatem przeczytasz:

  • czym są puste faktury,
  • jakie wiążą się z nimi konsekwencje,
  • co w sytuacji, kiedy pusta faktura funkcjonuje w obiegu przez niedopatrzenie,
  • jak uniknąć odpowiedzialności za puste faktury,
  • co zrobić, kiedy postępowanie karno-skarbowe zostało już wszczęte.

Zapraszam Cię do lektury!

Czym są puste faktury?

Zacznijmy od tego co należy rozumieć poprzez ,,puste faktury’’. Otóż, są to najkrócej mówiąc faktury nieodzwierciedlające rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.

W orzecznictwie sądów możemy doszukać się trzech rodzajów pustych faktur, tj:

  • takim, którym w rzeczywistości w ogóle nie towarzyszy transakcja w nich wskazana.
  • takich które odzwierciedlają realną transakcję, ale jest ona dokonywana z udziałem innego podmiotu niż wystawca tych faktur. Mówiąc innymi słowy, jeden podmiot faktycznie realizuje transakcje, a zupełnie inny podmiot wystawia fakturę mającą rzekomo dokumentować tę transakcję czego świadomy jest odbiorca takiej faktury.
  • dokumentów wystawionych przez firmanta – dotyczącą w istocie rzeczywistego obrotu towarami lub usługami, ale z zatajeniem wobec nabywców prawdziwego podmiotu realizującego ten obrót. Firmant to osoba prowadząca działalność pod cudzą firmą.

Istotne jest zatem określenie z jakim rodzajem pustej faktury mamy do czynienia. W przypadku faktur wystawionych przez firmanta, podatnik będący nabywcą towarów/usług może wykazać, że był  tego nieświadomy. Trzeba w takim wypadku udowodnić dochowania należytej staranności. W dwóch pozostałych będzie to bezskuteczne.

Jeżeli wystawiasz lub przyjmujesz puste faktury, musisz liczyć się z określonymi konsekwencjami.

Wystawiasz puste faktury – co wtedy?

Art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że w przypadku gdy podmiot wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku to jest obowiązany do jego zapłaty.

Obowiązek zapłaty podatku VAT wykazanego na fakturze jest niezależna od tego czy zdarzenie gospodarcze miało miejsce. Wystawiasz fakturę – płacisz VAT.

Konsekwencje!

Podatnikowi, który wystawia puste faktury grożą sankcje zawarte w Kodeksie karnym skarbowym. Polityka kryminalna naszego Państwa idzie w kierunku tego, żeby obrót pustymi fakturami karać bardzo surowo. Zarzutom związanym z wystawianiem lub przyjmowaniem pustych faktur często towarzyszą zarzuty związane z uczestnictwem w zorganizowanej grupie przestępczej lub prania brudnych pieniędzy.

Często przy opisie czynu podnosi się również kwestię „uczynienia sobie z popełnienia przestępstwa stałego źródła dochodu” co powoduje, że górny limit sankcji jest jeszcze wyższy.

Pusta faktura przez niedopatrzenie?

W sytuacji w której wystawienie pustej faktury było kwestią niedopatrzenia przedsiębiorcy, można rozwiązać sytuację poprzez:

  • anulowanie faktury – możliwe jest jedynie w drodze wyjątku, gdy nie została ona wprowadzona do obrotu, tj. nie została przekazana nabywcy.

Dyrektor KIS w interpretacji z 1 marca 2019 r. wyjaśnia, że anulowanie faktury polega na przekreśleniu oryginału i jej kopii. Dodatkowym wymogiem jest sporządzeniu na nich adnotacji uniemożliwiających ich powtórne wykorzystanie. Anulowanych faktur nie można wyrzucić!

  • korygowanie faktury do zera – jeżeli faktura została już przekazana nabywcy (nie można jej anulować).

Podatek należny nie będzie podlegał obniżeniu o podatek naliczony, jeżeli został wskazany na pustej fakturze.

Nabywca pustych faktur

Zgodnie z ustawą o VAT wystawione faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego lub zwrotu podatku naliczonego w przypadku gdy:

  • stwierdza się czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,
  • podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
  • potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności.

Tak więc, odliczenie podatku VAT jest możliwe tylko w przypadku faktur wystawionych rzetelnie i odzwierciedlających rzeczywistą transakcję.

Gdy będziesz pierwszy raz przed organem

Jeżeli podatnik zdecyduje się na korektę błędu jeszcze przed ewentualną kontrolą mogącą wykazać nieprawidłowości powinien:

  • cofnąć się do okresu, w którym nastąpił błąd oraz dokonać zapisów w rejestrze VAT na minus,
  • złożyć korektę deklaracji VAT wskazany okres,
  • wpłacić do US zaległy podatek wraz z naliczonymi odsetkami.

Co gdy to organ będzie szybszy?

Jeżeli w wyniku kontroli organ doszuka się nieprawidłowości to może zakwestionować prawo do odliczenia. Kontrolowany przedsiębiorca będzie się musiał liczyć również z obowiązkiem zapłaty zaległego podatku oraz odsetek od zaległości podatkowych. W skrajnych przypadkach musi się liczyć także z odpowiedzialnością karno-skarbową.

Warto zatem opracować wewnątrz przedsiębiorstwa procedury związane z zachowaniem należytej staranności, które pozwolą zachować prawo do odliczenia.

***

Poczytaj też o tym, czym jest oszustwo podatkowe >>

***

unsplash-logoZdjęcie: Helloquence

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 509 337 400e-mail: marcin@wynimko.pl

Odpowiedzialność karnoskarbowa

Marcin Wynimko05 kwietnia 2019Komentarze (0)

Odpowiedzialność karnoskarbowa podatnikaPrzesłanki odpowiedzialności karnoskarbowej wyznacza art. 1 Kodeksu karnego skarbowego, a są nimi:

  • czyn,
  • społeczna szkodliwość w stopniu wyższym niż znikomy,
  • bezprawność,
  • wina, oraz
  • zagrożenie karą.

Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 k.k.s. odpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że tylko akt prawny rangi ustawowej może być źródłem odpowiedzialności karnoskarbowej. Z kolei czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w kodeksie, chociażby nie stanowiło ono przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego (art. 53 § 1 k.k.s.).

Czyn zabroniony

Pojęcie czynu zabronionego ma więc szerszy zakres od pojęcia przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowego. Co więcej, przepis ten precyzuje, że określenie czynu zabronionego jako przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego może nastąpić tylko w ramach tegoż kodeksu. Podkreślić wszakże należy, iż podmiotem odpowiedzialności karnoskarbowej może być tylko osoba fizyczna.

W świetle art. 53 § 2 k.k.s. przestępstwem skarbowym jest czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny w stawkach dziennych, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności.

Wymiar kary grzywny

Warto zauważyć, iż sąd wymierzając karę grzywny za przestępstwo skarbowe, określa liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki dziennej (jeżeli kodeks nie stanowi inaczej) – najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa – 720. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.

Stawka dzienna nie może być jednak niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia (tj. aktualnie 1/30 x 2.100 zł = 70 zł), ani też przekraczać jej czterystukrotności (tj. 400 x 2.100 zł = 840.000 zł). Zatem granice orzekania kary grzywny przy przestępstwie skarbowym  są bardzo szerokie (od 10 x 70 zł = 700 zł do 720 x 840.000 zł = 604.800.000 zł).

Z kolei wykroczeniem skarbowym jest czyn zabroniony przez kodeks pod groźbą kary grzywny określonej kwotowo, jeżeli kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej albo wartość przedmiotu czynu nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia (tj. aktualnie 5 x 2.100 zł = 10.500 zł), jak również inny czyn zabroniony, jeżeli kodeks tak stanowi (art. 53 § 3 k.k.s.). 

Znikoma szkodliwość społeczna czynu

Nie jest przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma (art. 1 § 2 k.k.s.). Znikomy stopień społecznej szkodliwości jest okolicznością uniemożliwiającą uznanie czynu za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe.

Klauzula znikomości społecznej szkodliwości pełni zatem funkcję eliminacji spraw błahych oraz granicy wyznaczającej opłacalność ścigania karnego skarbowego.

Ponadto nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego sprawca czynu zabronionego, jeżeli nie można mu przypisać winy w czasie czynu (art. 1 § 3 k.k.s.). Oznacza to, że dla popełnienia przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowego konieczne jest stwierdzenie, że w czasie czynu zabronionego sprawca dopuścił się zachowania ocenianego jako zawinione.

Do przypisania winy kolei, konieczne jest stwierdzenie istnienia kilku elementów, a mianowicie: odpowiedniego wieku (co do zasady po ukończeniu 17 r. ż.), rozpoznawalności karalności, poczytalności oraz obiektywnej zdolności sprawcy do zachowania zgodnego z prawem.

Usprawiedliwiona nieświadomość karalności czynu

Zgodnie z art. 10 § 4 k.k.s. nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności. Innymi słowy, jeżeli ktoś nie wie, że dane zachowanie jest zagrożone karą, nie popełnia przestępstwa, czy wykroczenia skarbowego. Błąd co do karalności w znaczący sposób ogranicza więc powszechną zasadę ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi).

Jednakże wyłączenie winy może nastąpić jedynie wówczas, gdy błąd ten jest usprawiedliwiony. Aby to ocenić, zachowanie sprawcy należy porównać do wzorca osobowego zachowania przeciętnego obywatela. Oceny danego zachowania nie można jednak dokonywać w oderwaniu od właściwości i warunków osobistych sprawcy. Przykładowo inaczej należy oceniać podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej, a inaczej tego który taką działalność prowadzi, a jeszcze inaczej osobę, która zawodowo zajmuje się podatkami (np. doradcę podatkowego).

Co do zasady, im wyższe oczekiwania od sprawcy, tym możliwość wystąpienia błędu usprawiedliwionego mniejsza.

Zakłócenia psychiczne

Co więcej, nie może popełnić przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, ten kto z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem (art. 11 § 1 k.k.s.).

Dla przypisania winy konieczne więc jest, aby sprawca był poczytalny, chociażby częściowo. Jeżeli jednak w czasie popełnienia przestępstwa skarbowego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może orzec wobec takiego sprawcy karę w wysokości nieprzekraczającej 2/3 górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo skarbowe.

Sąd może także zastosować wobec takiego sprawcy nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego. W przypadku wykroczeń skarbowych popełnionych w warunkach ograniczonej poczytalności sąd może w ogóle odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego.

Jednakże nie dotyczy to wypadków, w których sprawca sam wprawił się w stan nietrzeźwości lub inny stan odurzenia powodujący wyłączenie lub ograniczenie poczytalności, które przewidywał albo mógł przewidzieć.

***

Jeśli masz pytania, zachęcam Cię do kontaktu ze mną. Moje dane teleadresowe znajdziesz w zakładce Kontakt.

***

Zdjęcie: Mitch Lensink

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 509 337 400e-mail: marcin@wynimko.pl

Czynności pozorne w podatku VAT

Marcin Wynimko01 kwietnia 2019Komentarze (0)

Czynności pozorne w podatku od towarów i usług Prowadzenie postępowania podatkowego w zakresie podatku VAT nie ogranicza się jedynie do przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. 

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit c ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 84 KC w części dotyczącej tych czynności. Przepisy te mówią o pozorności i nieważności czynności prawnej

Organ podatkowy może podważyć możliwość odliczenia podatku VAT. Takie prawo przysługuje mu jeżeli uzna, że czynności podatnika są sprzeczne z ustawą lub mają na celu obejście ustawy. Chodzi o to, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego przysługuje podatnikowi, jeżeli prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą. Prawdziwą a więc taką której celem jest osiągnięcie zysku. Przy czym działalność ta nie polega na osiąganiu zysku ze zwrotu podatku VAT. Uzyskanie takiego zwrotu nie może stanowić dla przedsiębiorcy podstawowego celu działalności gospodarczej (co niestety w ostatnich latach często miało miejsce).

Jeżeli tak jest, to taki przedsiębiorca najpewniej zostanie oskarżony o oszustwa podatkowe (o oszustwie podatkowym pisałem tutaj >>).

Czym jest pozorność?

O pozorności czynności prawnej mówi się, gdy oświadczenie:

  • złożono dla pozoru,
  • złożono drugiej stronie,
  • druga strona wyraziła zgodę na dokonanie czynności jedynie dla pozoru.

Mówiąc inaczej z pozornością mamy do czynienia w sytuacji, gdy czynność nie ma faktycznie miejsca i nie ma cech rzeczywistego obrotu. Takie czynności oznaczają nadużycie prawa podatkowego (wyłudzeniem podatku VAT).

Co w związku z tym?

Organ podatkowy odmawia podatnikowi możliwość odliczenia podatku VAT, jeżeli uzna że dokonana przez niego czynność jest pozorna.

Mamy z tym do czynienia w sytuacji tworzenia pozorów działalności gospodarczej. Takie pozory to tworzenie fikcyjnych obrotów towarami, na które wystawione są faktury, a potem wyłudzanie zwrotu podatku. 

Transakcje z podmiotami powiązanymi bardziej ryzykowne…?

Sądy podkreślają, że niczym nieuprawnione jest przyjęcie, iż samo już występowanie powiązań przesądza, że faktury VAT wystawione w takich przypadkach dokumentują transakcje stanowiące nadużycie mające za zasadniczy cel uzyskania korzyści podatkowej. Tego rodzaju powiązania są spotykane w obrocie gospodarczym i samo ich występowanie nie świadczy o pozorności transakcji zawieranych przez tworzące je podmioty. (wyrok WSA w Łodzi z 9 stycznia 2018 r. I SA/Łd 953/17)

Nie zmienia to faktu, że takie powiązanie stanowi dodatkową przesłankę do uznania czynności za pozorną. W przypadku gdy organ podatkowy kwestionuje prawo podatnika do odliczenia podatku VAT. 

***
Zdjęcie: Kelly Sikkema

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 509 337 400e-mail: marcin@wynimko.pl