Darowizna dla fundacji jak zaksięgować zgodnie z aktualnymi przepisami?

Darowizna dla fundacji jak zaksięgować zgodnie z aktualnymi przepisami? Przekazanie darowizny fundacji podlega szczególnym zasadom ewidencji i rozliczania podatkowego, które zostały określone w aktualnych regulacjach podatkowych. Proces księgowania darowizny uzależniony jest m.in. od charakteru obdarowywanej fundacji, przeznaczenia środków i obowiązujących limitów odliczeń. W artykule omówiono, jak prawidłowo księgować darowizny dla fundacji z uwzględnieniem najnowszych przepisów oraz przyszłych zmian podatkowych.

Darowizna w CIT – najważniejsze zasady rozliczenia

Przedsiębiorca przekazujący darowiznę fundacji może odliczyć jej wartość od swojego dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym CIT, jeśli darowizna zostanie przeznaczona na cele pożytku publicznego, kultu religijnego lub wsparcie kształcenia zawodowego w publicznych szkołach. Odliczeniu podlegają darowizny pieniężne i rzeczowe, jednak ich suma nie może przekroczyć 10% dochodu podatnika CIT w danym roku podatkowym [2]. Podstawą odliczenia jest prawidłowa dokumentacja, która potwierdza zarówno przekazanie środków (np. potwierdzenie przelewu, protokół przekazania), jak i kwalifikowalność celu, co musi wynikać jednoznacznie ze statutu fundacji [2].

Fundacja otrzymująca darowiznę zobowiązana jest natomiast wykazać jej wartość oraz cel jej przeznaczenia w swoim rozliczeniu podatkowym (CIT-8), zgodnie ze statutem organizacji [2]. Pełna ewidencja oraz powiązanie celu darowizny ze statutowymi celami fundacji są kluczowe, aby uniknąć ryzyka zakwestionowania zwolnienia podatkowego przez organy podatkowe.

Księgowanie darowizn przez fundacje rodzinne – nowelizacje od 2026 roku

Fundacje rodzinne podlegają szczególnym zasadom w kontekście opodatkowania oraz ewidencji darowizn. Od 1 stycznia 2026 roku, dla aktywów wniesionych do fundacji rodzinnych po 31 grudnia 2025 r., zostaje wprowadzony obowiązek trzyletniego lock-upu – oznacza to, że fundacja nie może swobodnie zbywać tych aktywów przez okres 3 lat. W przypadku wcześniejszej sprzedaży aktywów przed upływem tego terminu fundacja musi zapłacić 19% CIT od wartości transakcji. Podatek ten jest później odliczany od 15% CIT naliczanego przy wypłacie aktywów beneficjentom [1].

Zwolnienie podmiotowe z CIT, które stosuje się wobec fundacji rodzinnych (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT), nie obejmuje wszystkich sytuacji – np. tzw. ukryte zyski, w tym umorzone pożyczki udzielone beneficjentom, są objęte opodatkowaniem [1][4]. Dodatkowo fundacja rodzinna musi prowadzić szczegółową ewidencję przychodów oraz odpowiednio informować urząd skarbowy o przeznaczeniu środków, dbając by cele były zgodne z zapisami statutu [2].

Elementy niezbędnej dokumentacji i obowiązki ewidencyjne

Aby prawidłowo rozliczyć darowiznę przekazaną na rzecz fundacji, zarówno darczyńca jak i obdarowany muszą zgromadzić i przechowywać szczegółową dokumentację księgową. Kluczowymi dokumentami są przede wszystkim statut fundacji określający jej cele, potwierdzenie realizacji przelewu w przypadku darowizny pieniężnej lub protokół przekazania mienia rzeczowego [2]. Po stronie fundacji wymagane jest również dokładne przypisanie wpływu darowizny do odpowiednich przychodów zwolnionych z podatku lub odliczanych – zgodnie z limitem 10% dochodu [2].

Wskazanie celu darowizny oraz jego zgodność ze statutem fundacji obligują organizację do transparentnego wykazania wpływów i ich rozdysponowania w rozliczeniu podatkowym CIT-8. W przypadku niedopełnienia tej procedury organ podatkowy może odmówić zastosowania zwolnienia lub odliczenia podatkowego [2].

Rozliczenia darowizn osobistych a podatek od spadków i darowizn w 2026 roku

Od 7 stycznia 2026 roku zmianie ulegają terminy i zasady zgłaszania darowizn dla celów podatku od spadków i darowizn (SD-Z2, SD-3). Wprowadzone zostaną nowe limity kwot wolnych: dla I grupy podatkowej 36 120 zł, dla II – 27 090 zł, dla III – 5 733 zł [3]. Przekroczenie tych wartości wymaga złożenia odpowiedniego zgłoszenia w określonym terminie, zgodnie z nowymi przepisami [6][7]. Dla fundacji rodzinnych i organizacji pożytku publicznego pozostają jednak odrębne zasady rozliczenia CIT, które nie łączą się bezpośrednio z przepisami o podatku od spadków i darowizn [3][4][5].

Stawki podatku od spadków i darowizn (PCC) są zróżnicowane w zależności od stopnia pokrewieństwa, wynoszą np. w I grupie 3% do 11 833 zł, 5% do 23 665 zł, 7% powyżej tej kwoty [3][5]. Darowizny o charakterze osobistym i te na rzecz organizacji (jak fundacje) rozliczane są na podstawie odmiennych ustaw i muszą być traktowane oddzielnie w ewidencji księgowej [3].

Zależności i powiązania podatkowe – CIT, PCC i SD-Z2

Zwolnienie podmiotowe z CIT dla fundacji rodzinnych nie obejmuje wszystkich źródeł przychodów, szczególnie w przypadku działalności zagranicznych spółek zależnych (CFC – Controlled Foreign Corporation) czy uzyskiwania tzw. ukrytych zysków [4]. Darowizny przekazywane na rzecz fundacji są w CIT księgowane jako przychód zwolniony lub uprawniający do odliczenia, przy zachowaniu rygorystycznego limitu 10% dochodu [2].

Obowiązek zgłoszenia darowizny w ramach podatku od spadków i darowizn realizowany jest za pomocą deklaracji SD-Z2 lub SD-3 – dotyczy to darowizn osobistych, a nie tych przewidzianych w ramach działalności gospodarczej czy przekazywanych organizacjom pożytku publicznego [3]. Prawidłowe rozdzielenie ewidencji i raportowania jest konieczne, by uniknąć podwójnego opodatkowania oraz sankcji administracyjnych.

Podsumowanie – skuteczne księgowanie darowizny dla fundacji

Prawidłowe księgowanie darowizny przekazanej fundacji wymaga nie tylko znajomości limitów odliczeń (10% dochodu w CIT), ale również skrupulatnej dokumentacji celu przekazania oraz kontroli zgodności działań z aktualnym statutem fundacji [2]. Fundacje rodzinne zobligowane są do przestrzegania lock-upu aktywów, a wcześniejsze dysponowanie majątkiem skutkuje opodatkowaniem 19% CIT (z możliwością późniejszego odliczenia przy wypłacie dla beneficjentów) [1]. W 2026 roku wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące podatku od spadków i darowizn, co wymaga wzmożonej uwagi przy rozliczaniu darowizn osobistych [6][7].

Połączenie właściwej ewidencji, znajomości aktualnych przepisów oraz ścisłego przestrzegania limitów i obowiązków dokumentacyjnych jest podstawą prawidłowego i bezpiecznego rozliczenia darowizny na rzecz fundacji.

Źródła:

• [1] https://businessinsider.com.pl/prawo/podatki/rzad-nowe-zasady-cit-dla-fundacji-rodzinnych-co-sie-zmieni-od-2026-r/8ez75sp
• [2] https://cit-8.pl/darowizny/
• [3] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-darowizna-terminy-ulgi-podatek
• [4] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-fundacja-bedaca-wspolnikiem-zagranicznej-spolki-a-podatki-cit
• [5] https://www.ifirma.pl/blog/spadki-i-darowizny-2026-ile-wynosi-podatek-kto-i-kiedy-go-zaplaci/
• [6] https://www.gov.pl/web/finanse/nowe-korzystne-zasady-rozliczania-podatku-od-spadkow-i-darowizn
• [7] https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/podatki-osobiste/spadki-darowizny/7370528,powazne-zmiany-w-podatku-od-spadkow-i-darowizn-od-7-stycznia-2026-r-termin-zlozenia-zeznania-powstanie-obowiazku-podatkowego-i-przywrocenie-terminu-do-zwolnienia-zlozenia-zgloszenia-sdz2.html