Kto wypłaca chorobowe na umowie zlecenie?

Chorobowe na umowie zlecenie wiąże się z innymi zasadami niż przy umowie o pracę – wypłatę zasiłku chorobowego na umowie zlecenie realizuje wyłącznie ZUS, a nie zleceniodawca. Zleceniobiorca zyskuje prawo do tego świadczenia tylko pod pewnymi warunkami – najważniejsze z nich to przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i ukończenie 90-dniowego okresu wyczekiwania[2][4][6].

Kto wypłaca chorobowe na umowie zlecenie?

Jedynym podmiotem wypłacającym zasiłek chorobowy z tytułu umowy zlecenie jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). W przeciwieństwie do pracowników zatrudnionych na etatach, zleceniodawca nie pokrywa żadnych kosztów związanych z wynagrodzeniem za czas choroby zleceniobiorcy. Całość świadczenia finansowana jest ze środków ZUS, niezależnie od stażu czy wysokości wypłacanego wynagrodzenia[2][4].

Powodem tego jest odmienny charakter umowy zlecenia, w której świadczenia chorobowe funkcjonują na zasadach dobrowolności. Prawo do zasiłku przysługuje tylko wtedy, gdy zleceniobiorca przystąpi do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i spełni określone warunki. Składki są opłacane przez zleceniobiorcę i raportowane do ZUS, a wypłata świadczenia następuje po przepracowaniu wymaganego okresu wyczekiwania[2][6].

Warunki nabycia prawa do chorobowego na zleceniu

Przede wszystkim zleceniobiorca musi przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Zgłoszenie do ubezpieczenia realizowane jest przez zleceniodawcę na pisemny wniosek zleceniobiorcy, przy czym obowiązek ten należy wykonać w terminie do 7 dni od rozpoczęcia pracy na podstawie umowy[1][6].

Kluczowym kryterium nabycia prawa do świadczenia jest nieprzerwany 90-dniowy okres ubezpieczenia chorobowego. Dopiero po tym czasie zleceniobiorca uzyskuje ochronę na wypadek niezdolności do pracy. Liczba dni może uwzględniać także wcześniejsze okresy ubezpieczenia, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczy 30 dni[2][6].

Należy także pamiętać, że nie każdy zleceniobiorca ma prawo do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Osoby zatrudnione na podstawie pełnoetatowej umowy o pracę, które osiągają wynagrodzenie co najmniej minimalne, są wyłączone z tej możliwości. Dla zleceniobiorców zawierających umowę z własnym pracodawcą ubezpieczenie staje się obowiązkowe i nie ma tu dowolności[2][5].

Ile wynosi składka i jaki jest okres oczekiwania na świadczenie?

Dobrowolna składka na ubezpieczenie chorobowe wynosi 2,45% podstawy wymiaru na ubezpieczenia społeczne. Wysokość podstawy ustalana jest na podstawie deklarowanego miesięcznego wynagrodzenia wykazanego na umowie zlecenia[2]. Opłacanie składki jest koniecznym warunkiem korzystania ze świadczeń z ZUS w czasie choroby.

Nabycie prawa do zasiłku chorobowego następuje po upływie wymienionych już 90 dni nieprzerwanego okresu ubezpieczenia. Jeśli między kolejnymi okresami ubezpieczenia przerwa nie przekroczy 30 dni, okresy te mogą się sumować. Stosowane są też szczególne przepisy w przypadkach rozwiązywania i wznawiania umów[2][6].

Zasiłek chorobowy na zleceniu – zasady i wysokość

Po uzyskaniu prawa do świadczenia zasiłek chorobowy z tytułu umowy zlecenia wypłaca ZUS na podstawie deklaracji przygotowanej przez zleceniodawcę (z kodem ubezpieczenia 04 11 xx)[2][3][4]. Zleceniodawca jedynie przekazuje dokumenty do ZUS, nie wypłaca świadczenia i nie finansuje go ze środków firmy.

Wysokość zasiłku chorobowego wynosi standardowo 80% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za okres ostatnich 12 miesięcy. Jeżeli niezdolność do pracy powstała w wyniku wypadku w pracy, w drodze do lub z pracy bądź wynika z ciąży, przysługuje zasiłek w wysokości 100%. W przypadku hospitalizacji świadczenie wynosi 70% podstawy wymiaru[7].

Zasiłek może być wypłacany również po ustaniu umowy zlecenia, jeśli choroba trwa co najmniej 30 dni i rozpoczęła się w trakcie ubezpieczenia lub nie później niż 14 dni po jego ustaniu. W sytuacji chorób zakaźnych ten okres wydłuża się do 3 miesięcy[4].

Procedura uzyskania zasiłku chorobowego krok po kroku

Proces rozpoczyna się od złożenia przez zleceniobiorcę wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Następnie zleceniodawca zgłasza go do ZUS na formularzu ZUA, co musi nastąpić w ciągu 7 dni od startu umowy. Kolejnym krokiem jest regularne opłacanie składki w wysokości 2,45% podstawy wymiaru[1][6].

Po upływie wymaganego 90-dniowego okresu wyczekiwania osoba na zleceniu uzyskuje prawo do zasiłku, który wypłaca ZUS na podstawie prawidłowo przygotowanej dokumentacji. W razie zakończenia umowy zasiłek może być wypłacany przez ZUS przy spełnieniu warunków dotyczących długości i momentu rozpoczęcia choroby. Raportowanie wykazuje się w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego[3][4].

Podsumowanie kluczowych informacji

Chorobowe na umowie zlecenie wypłaca wyłącznie ZUS, po spełnieniu warunków dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i po upływie 90 dni okresu wyczekiwania. Zleceniodawca nie ponosi żadnych kosztów związanych ze świadczeniem ani wynagrodzeniem chorobowym. Kluczowe jest prawidłowe i terminowe zgłoszenie do ubezpieczenia oraz regularne opłacanie składek[2][4][6].

Źródła:

• [1] https://kadry-i-place.com.pl/artykul/wyplata-zasilku-chorobowego-osoby-zatrudnionej-na-umowe-zlecenia
• [2] https://hrappka.pl/blog/umowa-zlecenie-a-zasilek-chorobowy/
• [3] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-umowa-zlecenie-a-zasilek-chorobowy-czy-to-mozliwe
• [4] https://www.gazetaprawna.pl/praca/artykuly/9626357,umowa-zlecenie-i-zasilek-chorobowy-na-l4-kto-placi-chorobowe-na-umowie-zleceniu-jak-wyliczyc-kwote-l4-zasady-20242025.html
• [5] https://pckp.pl/baza-wiedzy/po-jakim-czasie-ubezpieczony-bedzie-mogl-skorzystac-z-zasilku-chorobowego-z-tytulu-umowy-zlecenia-zawartej-z-wlasnym-pracodawca/
• [6] https://www.sdworx.pl/pl-pl/blog/umowa-zlecenie-a-zwolnienie-lekarskie
• [7] https://praca.asistwork.pl/blog/prawo-pracy/umowa-zlecenie-a-l4-co-musisz-wiedziec-o-zwolnieniu-lekarskim-na-zleceniu
• [9] https://pep.pl/poradnik/zwolnienie-lekarskie-na-umowie-zlecenie/