Jak obliczyć ile podatku do zapłacenia w bieżącym roku?

Obliczenie ile podatku do zapłacenia w bieżącym roku wymaga poznania aktualnej kwoty wolnej od podatku, progów podatkowych, stawek oraz podstaw wyliczeń według obowiązujących przepisów podatku dochodowego (PIT) w Polsce na rok 2026 [2][3][5]. W niniejszym artykule przedstawiamy klarowną strukturę procesu kalkulacji podatku – od ustalenia dochodu i podstawy opodatkowania, przez określenie należnej zaliczki i zasad stosowania kwoty zmniejszającej podatek, aż po uwzględnienie daniny solidarnościowej dla wysokich dochodów. Wszystkie informacje oparto o aktualne dane z oficjalnych źródeł.

Kwota wolna od podatku i kwota zmniejszająca podatek

Kwota wolna od podatku w 2026 roku wynosi 30 000 zł rocznie, czyli miesięcznie 2 500 zł. Oznacza to, że dochód do tej wysokości jest zwolniony z opodatkowania [1][2][3][4][5][7][8]. Kwota wolna odpowiada kwocie zmniejszającej podatek w wysokości 3 600 zł za cały rok [2][3][5][8]. Stosując kwotę zmniejszającą, obliczony podatek obniżasz o 3 600 zł rocznie lub proporcjonalnie miesięcznie. Ustalenie tej wartości jest kluczowe dla każdego podatnika rozliczającego się według skali podatkowej.

Skala podatkowa PIT i progi podatkowe

W 2026 roku skala podatkowa PIT posiada dwa główne progi: do 120 000 zł dochodu oraz powyżej tej kwoty [2][3][5][7]. Dochód do 120 000 zł opodatkowany jest według stawki 12% minus kwota zmniejszająca podatek. Dochód powyżej 120 000 zł rozlicza się: 10 800 zł (podatek od pierwszego progu) + 32% od nadwyżki powyżej tego progu [2][3][5][7]. Dodatkowo, jeśli roczny dochód przekracza 1 000 000 zł, pojawia się konieczność opłacenia daniny solidarnościowej – 4% od nadwyżki ponad milion zł [2][3][5]. Progi podatkowe i stawki wykazują ciągłość względem 2025 roku, co zapewnia obecnie stabilność systemu podatkowego [1][3][5].

Podstawa opodatkowania – jak ją obliczyć?

Podstawa opodatkowania, kluczowy element kalkulacji podatku, to dochód pomniejszony o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne (ZUS) [1][4]. Dochód stanowi przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Następnie odlicza się składki społeczne, dzięki czemu uzyskujesz wartość, od której naliczany będzie podatek według odpowiedniej stawki [1][3][4]. Każdorazowe poprawne ustalenie tego wyniku procentuje prawidłową kwotą podatku do zapłaty.

Wzór i proces wyliczania zaliczki na podatek dochodowy

Podstawowe zasady obliczeń wyglądają następująco:

• Krok 1: Ustal dochód do opodatkowania (przychód minus koszty minus składki ZUS) i zaokrąglij do pełnych złotych [1][2][4].
• Krok 2: Zastosuj odpowiednią stawkę PIT:
  • do 120 000 zł: podatek = podstawa × 12% – 3 600 zł (kwota zmniejszająca) [1][2][3][5];
  • powyżej 120 000 zł: podatek = 10 800 zł + (nadwyżka ponad 120 000 zł × 32%) [2][3][5][7];
  • powyżej 1 000 000 zł: dodaj 4% daniny solidarnościowej od nadwyżki ponad milion zł [2][3][5].
• Krok 3: Odejmij sumę zaliczek zapłaconych wcześniej w roku [1][3].
• Krok 4: Końcowy wynik zaokrąglij do pełnych złotych [1][3].

Proces ten możesz wykonywać miesięcznie lub kwartalnie, zależnie od formy rozliczenia i rodzaju działalności [1].

Dodatkowe elementy i obowiązki

Kluczową cechą systemu rozliczeń PIT w 2026 roku pozostaje obowiązek zaokrąglania podatku do pełnych złotych [1][3]. Nowoczesne systemy księgowe i kalkulatory online automatyzują wyliczenia, automatycznie odejmując składki ZUS oraz uwzględniając zaliczki zapłacone w poprzednich okresach [1][3][5]. Jednak to podatnik odpowiada za poprawność wprowadzanych danych. Należy pamiętać o corocznej aktualizacji przepisów, ze względu na możliwość pojawienia się nowych ulg czy korekt stawek.

Podsumowanie: jak obliczyć należny podatek w bieżącym roku?

Podatek dochodowy do zapłacenia za dany rok obliczysz, weryfikując własny dochód, odejmując składki oraz rozliczając się w oparciu o obowiązujące progi, stawki i kwotę wolną [2][3][5]. Pierwszy próg to 12% podatku po odliczeniu 3 600 zł, drugi próg to 10 800 zł + 32% od nadwyżki, a dla bardzo wysokich dochodów powyżej 1 mln zł aktywuje się danina solidarnościowa [2][3][5]. Wszystkie kalkulacje muszą bazować na aktualnych danych oraz prawidłowo zaokrąglonej podstawie opodatkowania [1][2][3][4][5][7][8]. Każdy podatnik powinien regularnie monitorować formularze urzędowe lub korzystać z dostępnych certyfikowanych kalkulatorów.

Źródła:

• [1] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-zaliczki-na-podatek-dochodowy
• [2] https://www.pitax.pl/wiedza/poradnik-rozliczenia/progi-podatkowe/
• [3] https://www.e-pity.pl/skala-podatkowa/
• [4] https://www.vatax.pl/blog/podatki-w-polsce-najwazniejsze-zasady
• [5] https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/podatki/7482318,kwota-wolna-od-podatku-w-2026-r-jest-juz-jasne-w-jakiej-wysokosci.html
• [7] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-skala-podatkowa-nowy-prog-podatkowy-i-kwota-wolna
• [8] https://www.pit.pl/kwota-wolna-od-podatku/