Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania działalności gospodarczej, gdzie niezależnie od wydatków płacisz podatek od całego przychodu, bez prawa do odliczenia kosztów. Decyzja o wyborze tej formy opodatkowania wymaga dokładnej analizy – przede wszystkim tego, jaka jest Twoja struktura kosztów, prognozowany przychód oraz rodzaj działalności. W 2026 roku ryczałt zachowuje korzystne stawki, ale roczne limity przychodów ulegają zmianie. W poniższym artykule znajdziesz szczegółowe zasady wyboru ryczałtu (oraz wymaganej deklaracji PIT) i dowiesz się, jakie warunki warto spełnić, by rzeczywiście skorzystać z tej formy opodatkowania.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – podstawowe zasady i mechanizm
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych polega na płaceniu podatku od przychodu, który uzyskuje się z działalności gospodarczej, przy czym podatnik nie może odliczać kosztów uzyskania przychodu takich jak zakup środków trwałych, paliwo czy wynajem biura[1]. Na ryczałcie liczy się wyłącznie wysokość przychodu, nie zaś dochodu, co odróżnia tę formę od podatku liniowego lub skali podatkowej (tam obciążenie podatkowe naliczane jest od przychodu pomniejszonego o koszty)[1][5].
Dzięki temu rozwiązaniu ryczałt bywa atrakcyjny dla osób, w których działalności nie występują znaczne wydatki, ponieważ uproszczony sposób rozliczania oraz brak konieczności prowadzenia ewidencji kosztów obniża biurokrację i koszty księgowe[1].
Stawki ryczałtu 2026 – ile wynoszą i od czego zależą?
W 2026 roku stawki ryczałtu pozostają zróżnicowane w zależności od rodzaju prowadzonej działalności – od 2% do 17%. Dla wybranych branż zastosowanie mają:
- 2% – sprzedaż produktów rolnych[5]
- 8,5% – usługi ogólne[2]
- 12% – usługi IT[2]
- 14-15% – wybrane usługi (pośrednictwo, magazynowanie, sport)[1]
- 17% – usługi świadczone dla podmiotów powiązanych (nowe od 2026 roku)[6]
W praktyce ryczałt opłaca się tam, gdzie stawka podatku jest niższa niż efektywna stawka podatku uzyskana przy innych formach opodatkowania lub gdzie koszty działalności są niewielkie[1][2]. Wprowadzenie stawki 17% dla usług na rzecz powiązanych podmiotów ma ograniczyć możliwość optymalizacji podatkowej w grupach kapitałowych[6].
Kto może rozliczać działalność gospodarczą ryczałtem?
Z ryczałtu mogą korzystać:
- osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą[5]
- wspólnicy spółek cywilnych i jawnych[5]
- nowi przedsiębiorcy, którzy rozpoczną działalność w 2026, bez względu na prognozowany przychód[4]
Ta forma jest szeroko dostępna, jednak decydując się na nią, należy pilnować limitów rocznych i kwartalnych, zwłaszcza przy szybkim rozwoju biznesu i rosnących przychodach[4].
Limity przychodów na ryczałcie w 2026 roku
W roku podatkowym 2026 limity przychodów dla ryczałtu wynoszą:
- Limit roczny (2 000 000 euro): 8 517 200 zł[4]
- Limit kwartalny (200 000 euro): 851 720 zł (dotyczy kwartalnych rozliczeń ryczałtu)[4]
- Nowi przedsiębiorcy: mogą rozliczać ryczałt kwartalnie bez limitu przychodu[4]
Ze względu na zmianę kursu euro w stosunku do złotego, limity na 2026 rok są niższe o około 52 000 zł niż w poprzednim roku[4]. Przekroczenie tych progów powoduje automatyczną utratę prawa do tej formy opodatkowania w kolejnym roku podatkowym.
Jak wybrać ryczałt i jak go zgłosić?
Aby przejść na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, trzeba złożyć odpowiednie oświadczenie w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w danym roku[3]. Można tego dokonać online przez CEIDG, podpisując zgłoszenie Profilem Zaufanym[2].
Zmiana formy opodatkowania (np. z podatku liniowego lub skali na ryczałt) wymaga zaznaczenia nowej formy, wpisania daty (najczęściej 1 stycznia) oraz skutecznego wysłania wniosku podpisanego elektronicznie[2].
Dokumentacja podatkowa – deklaracja PIT 28
Podatnicy rozliczający się ryczałtem mają obowiązek złożyć deklarację PIT 28, w której wykazują wszystkie przychody opodatkowane tą formą[3][9]. Nie uwzględniają w niej kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie są one brane pod uwagę przy tej formie podatku. Rozliczenia dokonuje się za pełen rok podatkowy.
Porównanie ryczałtu z innymi formami opodatkowania PIT
Podatek liniowy (19%) oraz ryczałt to najczęściej wybierane formy opodatkowania przez przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Różnią się one sposobem ustalania podstawy opodatkowania:
- Ryczałt: podatek liczony od pełnego przychodu, bez odliczania kosztów[1]
- Podatek liniowy: podatek od dochodu (czyli przychodu pomniejszonego o koszty)[1]
Ryczałt jest korzystny, gdy działalność generuje niskie wydatki, natomiast podatek liniowy pozwala obniżać realne zobowiązania podatkowe w przypadku wysokich kosztów.
Zalety i ograniczenia ryczałtu dla polskich przedsiębiorców
Główne zalety ryczałtu:
- uproszczona księgowość (brak konieczności rejestrowania kosztów)[2]
- stały, łatwy do przewidzenia poziom podatku[2]
- elastyczne, niskie stawki podatku w wybranych branżach[1]
Ograniczenia:
- brak możliwości odliczania kosztów uzyskania przychodu – nawet w przypadku ich poniesienia[1]
- ostre limity rocznego i kwartalnego przychodu, po których przekroczeniu należy zmienić formę opodatkowania na kolejne lata[4]
Z powodu wprowadzenia wyższej stawki 17% dla usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych od 2026 roku niektórzy przedsiębiorcy będą musieli zweryfikować opłacalność dalszego rozliczania się w tej formie[6].
Podsumowanie: który PIT wybrać przy działalności gospodarczej?
Wybór ryczałtu opłaca się przede wszystkim osobom prowadzącym działalność z niskimi kosztami własnymi i przy spełnieniu limitów przychodów. Jeśli wydatek kosztowy nie jest dominuje w Twoim biznesie, uproszczone zasady rozliczania stanowią duże ułatwienie. Wybierając PIT 28 do rozliczenia ryczałtu, pamiętaj o wszystkich scenariuszach przekroczenia limitów oraz o nowych przepisach dotyczących powiązań kapitałowych od 2026 roku, zwłaszcza jeśli świadczysz usługi dla spółek powiązanych[6][4][3]. W każdym innym przypadku warto rozważyć tradycyjny podatek liniowy, gdzie możesz odliczać wszystkie poniesione koszty od przychodu.
Źródła:
- https://fakturtax.pl/jednoosobowa-dzialalnosc-gospodarcza-ryczalt-2026
- https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/7496316,zmiana-formy-opodatkowania-2026-termin-ceidg-jak-zmienic-liniowy-skala-ryczalt-20-styczen-czy-20-luty-biznes-gov-pl.html
- https://www.e-pity.pl/pit-28/
- https://www.podatnik.info/publikacje/nowe-limity-podatkowe-na-2026-rok,6581a7
- https://wypelnij-pit.pl/jaki-pit-na-ryczalcie-zobacz-jakie-pity-musisz-rozliczyc-jako-ryczaltowiec
- https://akademialtca.pl/blog/ryczalt-2026-wyzsza-stawka-dla-uslug-swiadczonych-dla-powiazanej-spolki
- https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-ryczalt-od-przychodow-ewidencjonowanych-dostepne-stawki-ryczaltu
- https://www.vatax.pl/blog/podatki-w-polsce-najwazniejsze-zasady
- https://firmove.pl/aktualnosci/finanse/podatki/kto-i-kiedy-sklada-pit-28-podpowiadamy
KontrolaVATwFirmie.pl to portal dla polskich przedsiębiorców, którzy chcą prowadzić biznes zgodnie z prawem bez zbędnego stresu. Publikujemy praktyczne treści o VAT-ie, księgowości, kadrach, płacach i prawie gospodarczym – sprawdzone przez ekspertów, napisane językiem zrozumiałym dla każdego.