Od kiedy nowy urlop wypoczynkowy przysługuje pracownikom? Już od 1 stycznia 2026 r. osoby z co najmniej 10-letnim stażem pracy uzyskają prawo do nowego, wydłużonego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni. Istotną zmianą jest pionierskie rozszerzenie pojęcia stażu urlopowego o okresy pracy na umowach cywilnoprawnych, prowadzenia działalności gospodarczej, pracy za granicą oraz przerwy na opiekę nad dzieckiem, pod warunkiem opłacania składek emerytalnych i rentowych [1][3][4][5].
Najważniejsze zmiany od 2026 roku
Nowelizacja Kodeksu pracy została zaakceptowana przez Stały Komitet Rady Ministrów. Główna zmiana to poszerzenie stażu urlopowego – do wyliczenia uprawnień do urlopu, od 2026 r., wliczać się będą okresy pracy na etatach, umowach cywilnoprawnych oraz prowadzenia własnej działalności, także jeśli odbywały się za granicą z opłacanymi składkami ZUS [1][3][4].
Proporcjonalne nabywanie prawa do urlopu – pracownik uzyskuje po jedenastu miesiącach w danym roku kalendarzowym 1/12 całorocznego wymiaru. Do 10 lat stażu przysługuje 20 dni urlopu, od 10 lat 26 dni [3][4][5][6].
To rozwiązanie oznacza, że osoby z 10-letnim stażem – liczącym się nie tylko z umów o pracę, ale z szerszego katalogu aktywności zawodowych – od razu nabędą pełne uprawnienia do 26-dniowego urlopu wypoczynkowego od początku 2026 roku [1][3][4].
Mechanizm liczenia stażu urlopowego
Staż urlopowy to suma okresów wszelkiego zatrudnienia, która od 2026 r. obejmie także: umowy zlecenia, pracę na własny rachunek, działalność gospodarczą oraz pracę za granicą objętą ubezpieczeniem społecznym i przerwy związane z opieką nad dzieckiem [1][3][5]. Warunkiem jest odprowadzanie składek emerytalnych i rentowych do ZUS bądź analogicznej zagranicznej instytucji [1].
Prawo do urlopu w pełnym wymiarze powstaje automatycznie w tym miesiącu roku, w którym upłyną pełne 10 lat stażu. Liczbę dni wylicza się proporcjonalnie: (26/12) × liczba miesięcy. Po osiągnięciu stażu 10 lat w określonym miesiącu, przysługuje odpowiednio większa część urlopu za pozostałe miesiące danego roku [3].
Komu i ile urlopu przysługuje?
20 dni urlopu należy się tym, którzy mają mniej niż 10 lat wliczanego stażu pracy. Osoby przekraczające 10 lat, a po wejściu w życie nowych przepisów także mające odpowiednią historię na podstawie różnych form zatrudnienia, od razu nabędą prawo do 26 dni wolnego [1][3][4][5][6].
Rozszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu pozwoli wielu pracownikom szybciej osiągnąć wyższy wymiar urlopu. Pracownik, który ma za sobą np. 8 lat pracy na etacie i 4 lata umowy zlecenia, od 2026 r. będzie miał oficjalnie zaliczony 12-letni staż, co przekłada się na prawo do 26 dni urlopu [1].
Dla zatrudnionych w trakcie roku lub tych z niepełnym wymiarem czasu pracy, urlop naliczany jest proporcjonalnie do okresu zatrudnienia – zaokrąglając w górę. W przypadku niepełnego etatu liczba dni urlopu jest również obliczana proporcjonalnie [4][5].
Warto zaznaczyć, że urlop na żądanie (do 4 dni w roku) wlicza się w pulę 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego [4][5].
Jak korzystać z nowego urlopu w 2026 roku?
Według najnowszych wyliczeń, w 2026 roku będzie 251 dni roboczych do przepracowania, a strategiczne wykorzystanie 12 dni urlopu plus dni ustawowo wolnych może zapewnić pracownikom nawet 42 dni wolnego w ciągu roku, uwzględniając także weekendy i święta [2][7].
Dodatkowe przywileje obejmują 2 dni wolnego z powodu siły wyższej oraz 5 dni opiekuńczych, które są odrębne i nie są wliczane do puli urlopu wypoczynkowego [1][5].
Perspektywa i możliwe dalsze zmiany
Pojawiają się także propozycje dalszego wydłużenia urlopu w przyszłości – m.in. do 29 dni po 10 latach zatrudnienia oraz 32 dni po 20 latach pracy. Obecnie jednak nie są one potwierdzone w zapisach prawnych, a obowiązującą zmianą pozostaje 26 dni urlopu od 10 lat stażu liczonego według nowych zasad [1][4].
Podsumowanie kluczowych faktów
Od 1 stycznia 2026 r. nowy sposób liczenia stażu pracy oraz poszerzenie katalogu okresów wliczanych do stażu urlopowego umożliwi uzyskanie prawa do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni szerszej grupie pracowników [1][3][4][5]. Decydują status formalny zatrudnienia i opłacanie składek, nie tylko praca na etacie [1][3][4]. Nabycie prawa do pełnego, wyższego wymiaru urlopu następuje automatycznie w momencie przekroczenia 10-letniego stażu pracy.
Źródła:
- [1] https://helpfind.pl/aktualnosci/prawo/dluzsze-urlopy-od-stycznia-2026-co-zmieni-kodeks-pracy
- [2] https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/7502547,w-2026-r-mozna-miec-az-42-dni-wolnego-wykorzystujac-tylko-12-dni-urlopu.html
- [3] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-kiedy-nastepuje-nabycie-prawa-do-26-dni-urlopu
- [4] https://forsal.pl/kraj/aktualnosci/artykuly/10622133,26-dni-urlopu-od-razu-29-dni-po-10-latach-32-dni-po-20-latach-beda.html
- [5] https://www.livecareer.pl/prawo-pracy/wymiar-urlopu
- [6] https://antal.pl/wiedza/kodeks-pracy/dzial-vii-urlopy-pracownicze
- [7] https://www.inforlex.pl/dok/tresc,FOB0000000000007481707,Czas-pracy-i-urlopy-wypoczynkowe-w-2026-r.html
KontrolaVATwFirmie.pl to portal dla polskich przedsiębiorców, którzy chcą prowadzić biznes zgodnie z prawem bez zbędnego stresu. Publikujemy praktyczne treści o VAT-ie, księgowości, kadrach, płacach i prawie gospodarczym – sprawdzone przez ekspertów, napisane językiem zrozumiałym dla każdego.